Siteyi Tavsiye Et
 
 
Giriş Sayfası Olarak Ayarla
 
Sık Kullanılanlara Ekle  
 
Anasayfa   Açıklama   Kitap Siparişi   Linkler&MP3   Radyo   Soru-Cevap   İrtibat  
 
 
 
 
 Ana-Baba Hakkı
 Karı-Koca Hakkı
 Evlat Hakkı ve Terbiyesi
 Nikah Düşmeyenler
 Evleneceklere Öğütler
 Evlilik, Nikah-Boşanma
 Dinde Örtünmenin Yeri
 Merak Edilenler
 Sağlık Tavsiyeleri
 Kıssadan Hisse
 
 
 
pan style="font-size:px;">

Dargınlar barışmalıdır. Bunun için, önce davranan önce Cennete gider. Hadîs-i ÅŸerîf

 
 
Günün Erkek İsmi
Cihad
 
Günün Kız İsmi
Eda
 
 
  Türkiye Çocuk Dergisi  
     
  Yemek Zevki Dergisi  
     
   
 
Skip Navigation LinksAnasayfa > Merak Edilenler > Hayz ve nifas bilgileri  
 
Hayz ve nifas bilgileri
Hayz ilminin önemi
Özel günler defteri
Hayzla ilgili deyim ve kelimeler
Hayz ve nifaslıya yasak olanlar
Hayzlıya serbest olanlar
Hayzı düzensiz olanın namazı
Ramazanda hayzlının durumu
Hayzın [âdetin] değişmesi
Maliki’de Hayz ve Nifas
Şafii’de Hayz ve Nifas
Hanbeli’de Hayz ve Nifas
Hayzla ilgili sual ve cevaplar
Maliki’yi taklit ile ilgili sualler
Nifas ile ilgili sual ve cevaplar
İddet ile ilgili sual ve cevaplar
Ay hâlini kocadan gizlemek
Lohusalık döneminde dışarı çıkılmaz mı?
Çeşitli sual ve cevaplar

Hayz ilminin önemi
Kadın erkek her Müslümanın ilmihâl bilgilerini öğrenmesi farzdır. Bunun için, kadın ve kocasının hayz ve nifas bilgilerini öğrenmeleri gerekir. Kocası, kadına öğretmeli, kendisi bilmiyorsa, bilen kadınlardan öğrenmesi için izin vermelidir. Kocası izin vermeyen kadının, ondan izinsiz gidip öğrenmesi lazımdır. Çünkü abdest, namaz, Kur’an-ı kerim, oruç, hac, bâlig olmak, evlenmek, boşanmak, iddet beklemek gibi hususlar ve ibadetler için, hayz ilmini öğrenmek şarttır.

Bir kız, hayz görmeye başlayınca bâliga, yani kadın olur. Hayz görmeyen kız, 15 yaş tamam olunca, büluğa ermiş [bâliga] olur. 8 yaşını tamamlayan kıza, anasının, anası yoksa, ninelerinin, ablalarının, hala ve teyzelerinin hayz ve nifas ilmini öğretmeleri farzdır. Öğretmezlerse, kendileri ve kocaları büyük günaha girerler.

Hayz bilgisi o kadar zor değildir. Zor olsaydı dinimiz, âlim cahil herkesin öğrenmesini emretmezdi. Buhara’da Ahmed bin Hafs isminde bir genç evlenmişti. İlk gece, kız buna, “Hayz ilmini öğrendin mi?” dedi. Hayır deyince, kız “Allahü teâlâ, (Kendinizi ve emrinizde olanları ateşten koruyun) buyurdu. Cahil olan nasıl koruyabilir?” dedi. Bu söz gence çok tesir etti. Hanımını Allahü teâlâya emanet ederek, Merv’de yıllarca ilim tahsil edip âlim olarak evine döndü. Hocası, buna Ebu Hafs-i kebir ismini koydu.

Özel günler defteri
Bir kadının hayz ve temizlik zamanı çok defa, her ay aynı gün ve sayısında olur. Burada bir ay demek, bir hayz başından, ikinci hayz başına kadar geçen zaman demektir. Her kadının kendi hayz ve temizlik gün sayılarını, yani âdetlerini bilmesi lazımdır. Âdetleri genelde değişmez. Değişirse, yeni âdetlerini, [hayz ve temizlik günlerini] ezberlemeli ve her ay özel günler defteri‘ne veya bir çizelgeye ayın hangi günlerinde temiz, hangi günlerinde kan geldiğini yazmalı. Kesinlikle bu defteri veya çizelgeyi ihmal etmemeli. Bir kadının hayzlı mı, istihazalı mı olduğu bu defterden anlaşılır.

Hayz bilgilerini öğrenmek için, hayzda kullanılan kelime ve deyimleri de bilmek gerekir. Bunlardan bazıları bir sonraki maddede yazılmıştır.

Hayzla ilgili deyim ve kelimeler
Hayz:
Âdet kanı demektir. Aybaşı veya regl de denir. 9 yaşındaki sağlıklı bir kızdan veya 55 yaşından küçük, tam temizlik geçmiş olan kadından gelen ve en az 3, en fazla 10 gün devam eden kana denir. Buna sahih kan da denir. Beyazdan başka her renk hayz kanıdır.

Sahih kan:
Hayz olan kan.

Fâsid kan:
Hayz olmayan, istihaza, yani özür olan kan. Hayz için geçersiz olan kan.

İstihaza:
Yeni başlayan için 10 günden çok sürüp de, on günden fazla gelen ve yeni olmayanlarda 10 günü aştığında, âdetten sonraki günlerde gelmiş olan kana denir. Gebe, ayise ve 9 yaşından küçük kızlardan gelen kanlar istihazadır. Geçersiz kan olan istihazaya fâsid kan da denir. İstihazalıya müstehaza [özürlü] denir. İstihazalı iken her ibadet yapılır.

Özür:
Hayz olmayan istihaza kanı. Bu kadın, Kur’an okur, her ibadeti yapar.

Sahih temizlik:
Âdetten sonra başlayan 15 veya daha çok gün içinde hiç kan görülmeyen, öncesi ve sonrası hayz günleri olan temiz günlere denir. Buna Tam temizlik de denir.

Tam temizlik:
Sahih temizlik.

Fâsid temizlik:
15 veya daha çok temiz günden önce veya sonra yahut iki sahih temizlik arasında fâsid kan olan günlerdir. 15 günden az olan kansız günlere de fâsid temizlik denir.

Âdet zamanı:
En az 3, en fazla 10 gün süren hayz kanının, görüldüğü andan kesildiği güne kadar olan gün sayısına denir.

Ay:
Âdette bir ay, bir hayz başından, ikinci hayz başına kadar geçen zamandır. Âdeti en az 3 gün, temizliği de en az 15 gün olan kadının ayı, 18 gündür, daha az olamaz. Fakat fazlasının bir sınırı yoktur. Mesela 40, 60, 70 gün veya daha fazla olabilir.

İstimrar:
Her gün akan kan. Bunun âdet kadarı hayz, geri kalan istihazadır.

Nifas:
Doğumdan sonra gelen kan. Hanefi-Hanbeli’de azami 40, Şafii-Maliki’de 60 gündür.

Kürsüf:
Akıntı için kadınların çamaşırlarına koyduğu pamuk, bez veya ped.

Cima:
Karı kocanın cinsel ilişkisi. Buna vaty de denir.

Ayise:
Hayzdan kesilmiş, yaşlı kadın demektir. Ayise yaşı, Hanbeli’de 50, Hanefi’de 55, Şafii’de 60, Maliki’de 70 tir. Bu yaşlardan sonra gelen kan, hayz olmaz, istihaza olur.

İddet:
Boşanan veya kocası ölen kadının evlenmesi haram olan zamandır. Bu, Hanefi ve Hanbeli’de ilk temizlik başından, 3. hayzın sonuna kadar olan zamandır. Şafii ve Maliki’de, 3 temizlik geçinceye kadardır. Hayz görmeyende, iddet süresi, talâk [boşanma] için 3 ay, ölüm için 4 ay 10 gündür. Hamilede iddet süresi, doğum yapana kadardır.

Nokta:
Bilindiği gibi, rakamlardan sonra gelen nokta (.) inci, üncü anlamına gelir. Mesela 2. [ikinci], 3. [üçüncü], 9. [dokuzuncu] gibi.

Hayz ve Nifaslıya yasak olanlar
1-
Namaz kılamaz. Hadis-i şerifte de, (Hayzlı kadın namaz kılamaz) buyuruldu. (Buhari, Müslim, Ebu Davud)

2-
Oruç tutamaz. [Hz. Âişe validemizin naklettiği hadis-i şerifte, hayzlı iken tutulamayan oruçlar kaza edilir, kılınmayan namazlar affolur. (Buhari)]

3-
Kur’an okuyamaz. Hadis-i şerifte, (Hayzlı ve cünüp, Kur’an-ı kerim okuyamaz) buyuruldu. (Tirmizi)

4-
Mushafa el süremez. Kur’an-ı kerimde mealen, (Kur’ana temiz olanlardan başkası dokunamaz) buyuruluyor. (Vakıa 79)

Hadis-i şerifte de, (Kur’ana ancak hadesten [abdestsizlikten, cünüplükten, hayz ve nifastan] temiz olan el değdirebilir) buyuruldu. (Nesai)

5-
Maliki’de hayzlının Kur’an-ı kerim okuması caiz ise de, Kur’an kursunda okuyan hayzlı bir kız, Maliki’yi taklit ederek Kur’an-ı kerim okuyamaz. Çünkü başka bir mezhebi taklit etmek, ancak bir farzı yapmak için, kendi mezhebinde imkan bulunmadığı veya güç olduğu zaman caiz olur. Hayzlı bir kıza Kur’an okumak farz olmadığı için başka bir mezhebi taklit edemez.

6-
Camiye giremez. Hadis-i şerifte (Cünübe ve hayzlıya mescide girmek helal olmaz) buyuruldu. (İbni Mace)

7-
Kâbe’yi tavaf edemez. Hadis-i şerifte, (Beytullahı tavaf etmek, namaz kılmak gibidir, yani abdestli olmak lazımdır) buyuruldu. (Tirmizi)

8-
Cima edemez. (Bekara 222)

9-
Hayzlı iken de, hayzsız iken de kadına dübüründen [anüsünden yani makattan] yaklaşmak haramdır. Oral [ağız ile] seks de, hayzlı iken de hayzsız iken de caiz değildir.

10-
Kadın, hayzın başladığını ve bittiğini kocasından gizleyemez. Kocası sorunca söylemezse, büyük günah olur. Hadis-i şerifte, (Hayzın başladığını ve bittiğini kocasından saklayan kadın melundur) buyuruldu. (Cevhere)

11-
Yanında kocası veya mahremi olmayan hayzlı kadın, uzun yola çıksa, seferi olamaz. Hayz bitince, bulunduğu yerden 104 Km’den daha fazla giderse, ancak o zaman seferi olur.

Sual: Hat öğreniyorum. Âyet-i kerimeler yazıyoruz. Hayzlı iken âyet-i kerime yazmak caiz mi?
CEVAP
Hayzlının âyet-i kerimeye dokunması caiz olmadığı gibi, yazması da caiz değildir. (Halebi)

Sual:
Çocuklar sureleri ezberliyor, hayzlı günümde takıldıkları yerde nasıl yardımcı olabilirim?
CEVAP
Âyet okunmaz. Bir kelime söylenebilir. Mesela, çocuk iyyeke dedi, öyle değil, iyyake denebilir.

Sual: Bazı ilmihâllerde namaz sureleri aslı ile yazıldığı için âdetli kadın o ilmihâlden okuyabilir mi?
CEVAP
İlmihâllerdeki âyetleri okuyamaz, eli ile de dokunamaz, ilmihâl bilgilerini okur.

Sual: Muayyen özrü zuhur eden kadın, evde kocasının, oğlunun veya kızının okuduğu Kur’an-ı kerimi, mukabeleyi dinleyebilir mi?
CEVAP
Kur’an-ı kerime dokunmamak şartı ile mukabele dinlemekte mahzur yoktur. Ancak özürlü kadın, mukabele dinlemek için camiye gidemez. Camiye girmesi haram olur. Hatta camiye abdestsiz de girilmez. (Mevkufat)

(Evde mukabele okumanın sevabı olmaz) diyenler, dinimize iftira ediyorlar. Kadınların camiye gitmeyip, evde, kadın bir hocanın okuyacağı mukabeleyi dinlemeleri çok sevap olur.

Sual: Bir caminin iki kapısı olsa, hayzlının bir kapıdan girip ötekinden çıkması caiz olur mu? Camiye abdestsiz girilebilir mi?
CEVAP
Cünüp veya hayzlı iken camiye girmek, hatta cami içinden geçmek haramdır. Geçecek başka yol bulamazsa veya camide uyuyup cünüp olursa veya camiden başka yerde su bulamazsa, teyemmüm edip girer ve çıkar. Camiye abdestsiz girmek ise mekruhtur. (Dürer)

Sual:
Piyasadaki mealleri, tefsirleri hayzlı iken veya abdestsiz iken tutmak caiz mi?
CEVAP

Caiz değildir

Sual: Bazı din kitaplarının sonunda orijinal hâliyle âyetler yazıyor. Hayzlı iken, bu kitapların sadece o sayfasına mı el süremeyiz, yoksa kitaba mı el süremeyiz?
CEVAP
Kitaba değil, sadece o sayfadaki âyetlere el sürülemez.

Sual: Bir bayan hayzlı iken Kur’an-ı kerim öğrenemez mi, mesela Kur’an harflerini okuyup yazamaz mı?
CEVAP
Sadece harfleri yazar okur. Âyetlere dokunamaz ve okuyamaz. Âyetlerde geçen kelimeler de aynıdır, yani bunlara da dokunamaz ve okuyamaz.

Sual: Hayızlı kadın, Kur’an öğretirken, âyete dokunabilir mi ve okuyabilir mi?
CEVAP

Hayzlı kadın, âyet-i kerimelere eli ile dokunamaz ve okuyamaz. Sadece öğrenciye doğru okuması için, âyet-i kerimelerdeki, yanlış okunan kelimeleri, öyle değil, şöyle diyerek bir kelime okuyabilir. Mesela; zalike, ülâike, müflihun gibi.

Hayzlıya serbest olanlar
Yasak edilenlerin dışında her şey yapabilir. Mesela şunları yapar:
1- Hayzlı kadın, Besmele, salevat-ı şerife, kelime-i tevhid, istiğfar ve bütün duaları okuyabilir, tesbih çeker, zikreder. Fâtiha, Rabbenâ âtina.., Rabbenağfirli... ve daha başka dua âyetlerini dua niyetiyle ezberden okuyabilir. Hayzlı iken kabir ziyaretine gidebilir, dua niyetiyle orada Fatiha okur. Her namaz vaktinde abdest alıp, o namazı kılacak kadar zaman oturup zikreder, tesbih çekerse, en iyi kıldığı namazın sevabını kazanır.

2-
Cünübe saç ve tırnak kesmek mekruh, ama hayzlıya mekruh değildir. Cünüpken de, hayzlı iken de saç boyatabilir. Hayzlı iken yiyip içilebilir; fakat cünüpken ağzını yıkamadan yiyip içmek mekruhtur ve fakirliğe sebeptir. Oruç için sahura kalkan kimsenin, vakit dar ise, elini ağzını yıkadıktan sonra, yiyip içmesi, daha sonra gusletmesi günah değildir. (Halebi)

3-
Kadın cünüp iken hayz görse, cünüplük için gusletmesi iyi olur, hayz bitinceye kadar bekleyip, sonra ikisi için bir gusletmesi de caizdir. Cünübün ağzını yıkamadan yiyip içmesi tenzihen mekruhtur. Çünkü ağzına aldığı su, müstamel olur. Müstamel suyu içmek ise mekruhtur. Hayzlı böyle değildir. Hayz iken gusletmesi emredilmedi. Hayzlı kadın, göğsünü yıkamadan, çocuğunu emzirebilir. Cünüp kadının, yıkamadan emzirmesi mekruhtur. (Hadika)

4-
Tilavet secdesini işiten cünüp kimse, temizlendikten sonra tilavet secdesi yapar. Fakat hayzlı ve nifaslı olana temizlendikten sonra da tilavet secdesi gerekmez.

5-
İstihaza günlerindeki kadın, idrarını tutamayan, devamlı burnu kanayan veya bir akıntısı olan kadın gibi, özür sahibi olur. Namaz kılması ve oruç tutması lazım olur ve kan gelirken de vaty caiz olur. İstihaza kanı hastalık alametidir. Çok akarsa doktora gitmelidir.

Sual: Abdestsiz iken dua, salevat söylenir mi?
CEVAP
Abdestsiz, dua okumak, istiğfar çekmek, salevat-ı şerife getirmekte mahzur yoktur. Boş dururken de, iş yaparken de bunları okumak çok iyi olur. Abdestli olursa daha çok sevap olur. Abdestsiz olursa da, hatta muayyen özürlü iken de mahzuru olmaz.

Sual:
Muayyen günlerde Mektubat, İlmihâl okunur mu ve elimizde taşınır mı?
CEVAP
Okunabilir ve ihtiyaç olunca elde taşınır.

Sual:
Mübarek gecelerde namaz kılın, gündüz oruç tutun, Kur’an okuyun diyorsunuz. Hayzlı kadınlar bunların hiç birisini yapamaz. Bizim ne yapmamızı tavsiye edersiniz?
CEVAP
Hayzlı kadın şunları yapabilir:
1- Sadaka verebilir.
2- Evde birisi Kur’an-ı kerim okursa dinleyebilir.
3- Her çeşit zikir ve dua edebilir.
4- Hepsinden daha kıymetlisi de ilim öğrenebilir. Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:

(Bir saat ilim öğrenmek gece sabaha kadar ibadet etmekten kıymetlidir. Bir gün ilim öğrenmek, üç ay
[nafile] oruç tutmaktan kıymetlidir.) [Ebu Nuaym]

(İlim öğrenmek, namaz, oruç, hac ve cihaddan daha kıymetlidir.)
[Deylemi]

(İlim öğrenip de amel etmeyen bile; bin rekat
[nafile] namaz kılmasından daha fazla sevap alır. Eğer öğrendiği ilimle amel ederse veya başkasına öğretirse, hem bunun sevabını alır, hem de kıyamete kadar bununla amel edenlerin sevabını alır.) [Hatib]

(İlimden bir mesele öğrenmek, dünyadaki her şeyden kıymetlidir.)
[Taberani]

İlmin bu önemi, ibadetlerin sahih olması içindir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Fıkhı bilmeden ibadet eden, gece karanlıkta bina yapıp, gündüz yıkana benzer.) [Deylemi]

Belki ilmi nereden ve nasıl öğrenebiliriz diye sorabilirsiniz. En uygun ilim, ilmihal okumaktır. Tam İlmihal Seadet-i Ebediyye kitabı ise en uygun ilim kitabıdır.

Sual: Hayzlı iken, kabir ziyaretinde Fatiha okuyup ölünün ruhuna bağışlayabilir miyiz?
CEVAP
Evet, okuyabilir ve bağışlayabilirsiniz.

Sual: Her hafta hatmi tehlil okuyoruz. Hayzlı iken de okuyup hediye edebilir miyiz?
CEVAP
Evet, okuyabilir ve hediye edebilirsiniz.

Sual: Hayızlı iken, abdest almak veya gusletmek caiz midir?
CEVAP
Evet, caizdir. Fakat, bu abdest ile namaz kılınmaz, Kur’an-ı kerim okunmaz. Hayızlı kadın, her namaz vaktinde abdest alıp, seccadesi üzerinde, o namazı kılacak kadar zaman oturup, tesbih okursa, salevat getirirse, dua ederse veya herhangi bir zikir yaparsa, en iyi kılmış olduğu bir namazın sevabını kazanır. (Ey Oğul İlmihali)

Sual: Hayzlı kadın, kabir ziyareti yapabilir mi?
CEVAP
Hayızlı veya cünübün, kabir ziyaret etmesinde, bir sakınca yoktur. (Hindiye)

Hayzlı iken, dua niyetiyle Fatiha okunup, ölüye bağışlanabilir. Ancak, her duayı abdestli okumak daha iyidir.

Hayzı düzensiz olanın namazı
Kız ilk olarak ve kadın âdetinden en az 15 gün sonra, kan görmeye başlasa, namazı ve orucu bırakır. Eğer, 3 gün olmadan kesilse, namazın son vaktine [o namazı kılacak] kadar bekler, abdest alıp namazını kılar. Kan gelirse, namaz kılmaz. 3 güne kadar böyle devam eder, gusül gerekmez. Çünkü bunun âdet kanı olmama ihtimali vardır. Yalnız abdest kifayet eder.

Eğer, 3 günden sonra kan kesilse, yine namaz vaktinin sonuna kadar bekler, gelmezse, bu üç günün âdet kanı olduğu anlaşıldığından gusledip namazını kılar. Fakat gusletse bile, vaty helal olmaz. Kan geldiği müddetçe, 10 güne kadar böyle devam eder. 10 günden sonra gusledip namaza başlar. 10 günden sonra gelen kan istihaza olacağı için artık gusletmeden abdest alıp namazını kılar, vaty caiz olur.

Ramazanda hayzlının durumu
Ramazanda imsak vaktinden sonra, hayzı kesilse, o gün oruçlu gibi durur. İmsak vaktinden sonra hayz gören, o gün gizli yiyip içer. Her iki durumda da o günkü orucunu sonra kaza eder. Vakit içinde, namaz kılmadan önce, hayz gören, o vaktin namazını kaza etmez.

İmsak vaktinden önce kan kesilse, sabah namazı vaktine, yalnız gusledip elbisesini giyecek kadar zaman olur da, Allahü ekber diyecek kadar fazla zaman kalmazsa, o günün orucunu tutar. Fakat, yatsıyı kaza etmesi lazım olmaz. Tekbiri söyleyecek kadar da zaman olursa, yatsıyı kaza etmesi de lazım olur. İftardan önce hayz başlarsa, orucu bozulur. Ramazandan sonra kaza eder. Namaz içinde hayz başlarsa, namazı bozulur.

Hayzın [Âdetin] Değişmesi
Kaide
[kural]: Âdet zamanı belli olan, mesela 5 gün olan kadın, bir kere, başka sayıda, mesela 7 gün sahih kan görünce âdeti 7 gün olarak değişmiş olur.

Bu değişmeler, en fazla on güne kadar olur. 11 veya daha fazla kan devam ederse, önceki âdetten fazlası özür olur. Temizlik sayısı da, bir kere, başka sayıda, mesela 20 gün iken, 25 güne çıkar veya en az 15 güne inerse, temizlik günü değişmiş olur. On günlük hayz süresi içinde, kan görülen günler arasında bulunan temizlik günleri, fâsid temizlik olduğu için hayz kabul edilir, on günden sonraki kanlı günler ise, fâsid olduğu için temiz kabul edilir.

Kaide: Yeni hayzdaki kan süresi, 10 günü geçerse ve bunun 3 veya daha fazla günü, önceki âdet zamanı günlerine rastlamazsa, âdet zamanı değişir; fakat gün sayısı değişmez.

Âdet zamanına rastlarsa, rastladığı gün sayısı hayz, kalanı istihaza olur. 3 günden [72 saatten] 5 dakika bile az süren kan, hayz olmaz. Yeni başlayan için 10 günden çok sürse, 10 günü hayz, fazlası istihaza olur. Yeni olmayanlarda âdetten çok olup, 10 günü de aşınca, âdetten sonraki günlerde gelmiş olan kan hayz olmaz, istihaza olur. Kan, âdet zamanını aşıp, 10 günden önce kesilince, sahih temizlik görse, yani kan kesildikten sonra 15 gün içinde hiç gelmezse, kan geldiği günler hayzdır, âdet günü değişmiş olur. 15 gün içinde bir kere kan gelirse, âdetini aşmış olanlar hayz olmaz, istihaza olur.

Kaide: Fâsid kan ve fâsid temizlik, âdeti değiştirmez.
Mesela:
Âdeti 5 gün olan kadın, 10 günden fazla, mesela 13 gün kan görse, âdeti olan 5 günden fazla olan 8 günü istihaza, yani özür olur, âdeti değişmez, yine 5 gündür. Sahih temizliği 20 gün olan bu kadın, 13 gün kan görünce, sahih temizliğinin içine 8 gün fâsid kan karışmıştır. 20 günlük sahih temizlik, fasid temizlik haline dönmüştür, âdeti yine 5 gün, temizliği de 20 gündür.

Bir kadın, genel olarak 10 günü geçmemek ve 3 günden az olmamak şartı ile, bir önceki âdetinin sayısına uygun kan görmezse âdeti değişir. Mesela, âdeti 6 iken, 7’ye, 8‘e 9‘a veya 10‘a çıkarsa, yahut 5‘e, 4‘e veya 3‘e inerse âdet sayısı değişir.

Âdeti 10 günden az olanlar:
Kaide: Âdeti 5 gün iken, sahih temizlikten sonra 6 veya 7 veya 8 veya 9 veya 10 gün kan gelse, sonra tekrar sahih temizlik görse, kan gördüğü günler yeni hayz olur. Yani önceki âdeti 5 gün iken, yeni âdeti kan gördüğü gün kadar olur.

Misaller:
1) 5
kan ve 25 temiz iken, âdet zamanında 3 gün kan gelse, âdet sayısı 5 iken 3 olur.

2) 5
kan ve 25 temiz iken 26 temiz 4 kan görse, âdeti değişerek 4 gün olur.

3) 5
kan ve 25 temiz iken, 6 kan olursa, 6 günden sonra 15 gün temizlik olursa, âdeti 6 güne, 7 kan olursa, âdeti 7 güne, 8 kan olursa, âdeti 8 güne, 9 kan olursa, âdeti 9 güne, 10 kan olursa, âdeti 10 güne çıkar. Yani on güne kadar kaç kan görülürse âdeti o kadar gün olur. Temizlik süresi de 25 ten 15’e düşer.

4) 5
kan ve 55 temiz iken, 5 kan, 64 temiz, 7 kan görse, 7‘si hayzdır.

5) 6
kan, 24 temiz iken, 27 temiz, 9 kan görse ve 15 gün temiz olsa, 9 günün hepsi hayzdır.

Âdeti 10 günden fazla sürenler:
Kaide : Âdeti 10 günden fazla süren kadın, istihazalı yani özürlü demektir. Çünkü âdetin en fazla süresi 10 gündür. Hayzının kaç gün olduğunu tespit etmek için, bir önceki aydaki temizlik süresi ve âdet sayısını bilmek şarttır.

Misaller:
Âdeti 24 gün temiz, 6 gün kan iken,
1) 29
temiz, 12 kan görse, âdeti yine 6 gündür, son 6‘sı istihazadır. Temizlik süresi 29 olur.

2) 30
temiz, 11 kan görse, âdeti yine 6 gündür, son 5‘i istihazadır. Temizlik süresi 30 olur.

3) 21
temiz, 13 kan görse, âdeti yine 6 gündür, baştan 3, sondan 4 kanlı gün istihazadır.

4) 28
temiz, 12 kan görse, bunun 2 günü önceki âdet zamanına rastlar. 3‘ten az olduğu için, ilk 6 günü hayz, geri kalan 6 günü istihaza olur. Temizlik süresi 28‘e çıkar.

5) 29
temiz, 11 kan görse, âdeti değişmez, yine âdeti 6 gün olur. son 5 günü de istihazadır

6) 30
temiz, 13 kan görse, âdeti yine 6 gündür, son 7 günü de istihazadır.

7) 31
temiz, 2 kan, 3 gün temiz, 7 kan görse, önceki âdeti 6 gün olduğu için, 2 kanlı, 3 temiz ve kanlı olan 7 günün 1. günü olmak üzere, âdeti yine 6 gündür. 7 kanın günün son 6‘sı istihazadır. Yani toplam 12 günün ilk 6‘sı hayz, son 6 günü ise istihazadır.

8) 32
temiz, 4 kan, 2 temiz, 5 kan görse, önceki âdeti 6 gün olduğu için, 4 kanlı, 2 temiz olmak üzere yine âdeti 6 gün olur. Sondan 5 kanlı gün ise istihazadır.

9) 33
temiz, 6 kan, 2 temiz, 3 kan görse, âdeti yine 6 gün olur. 3 kanlı gün istihazadır.

10) 34
temiz 7 kan, 1 temiz, 4 kan görse, âdeti yine 6 gündür, sonraki kanlar istihazadır.

11) 35
temiz, 2 kan, 3 temiz, 7 kan görse, 2 kanlı, 3 temiz ve kanlı olan 7 günün 1. günü olmak üzere, âdeti yine 6 gündür. Sondan 6 kanlı gün istihazadır.

12) 36
temiz, 7 kan, 2 temiz, 3 kan görse, âdeti yine 6 gün olur, sonraki kanlar istihazadır.

13) 37
temiz, 8 kan, 2 temiz, 4 kan görse, âdeti yine 6 gün olur, sonraki kanlar istihazadır.

Âdeti 5 kan ve 55 gün temiz iken,
1) 5
kan, 15 temiz ve 11 kan görse, önceki âdeti içine kan rastlamaz. Âdetin sayısı değişmez. 11 günün ilk 5‘i hayz, geri kalan 6 gün istihazadır. Temizlik de 15 güne iner.

2) 46
temiz, 11 kan görse, 11 günün son ikisi, önceki âdet zamanı içinde ise de, 3’ten az olduğundan, sadece âdet zamanı değişir. İlk 5 günü hayz, geri kalan 6‘sı istihazadır.

3) 47
temiz, 12 kan görse, bu 12 kanın 8‘i önceki temizlik ve 4’ü âdet günleri içindedir, âdeti 4 gün olur. Geri kalan 8 gün istihazadır.

4) 48
temiz, 12 kan görse, 12 günün 7‘si temizlik ve 5’i önceki âdet içindedir, âdeti yine 5 gündür. İlk 7 günü görülen kan istihazadır.

5) 49
temiz, 11 kan görse, 11 günün 6‘sı temizlik ve 5’i önceki âdet içindedir, âdeti yine 5 gündür. Kan görülen ilk 6 gün istihazadır.

6) 50
temiz, 11 kan görse, 51-55. gün arasındaki 5 gün ile son 1 gün yani 61. gün istihaza, önceki âdet zamanına rastlayan 56 dan 60. güne kadar olan [60. gün de dahil olmak üzere] 5 gün hayzdır.

7) 51
temiz, 12 kan görse, 12‘nin 4‘ü baştan, 3’ü sondan olmak üzere 7‘si önceki temizlik zamanı ve 5’i de önceki âdet zamanı içindedir, âdeti yine 5 gündür.

8) 52
temiz, 11 kan görse, 11’ in 3‘ü baştan, 3‘ü sondan olmak üzere 6‘sı önceki temizlik zamanı ve 5’i de önceki âdet zamanı içindedir, âdeti yine 5 gündür.

9) 53
temiz, 12 kan görse, 12‘nin 2‘si baştan, 5‘i sondan olmak üzere 7‘si önceki temizlik zamanı ve 5’i de önceki âdet zamanı içindedir, âdeti yine 5 gündür.

10) 54
temiz, 1 kan, 14 temiz, 1 kan görse, 55. günü gelen 1 kan, temizliğin son günü olur. 14 gün, fasid temizlik kan demektir, bu 14 günün baştan 5 günü hayzdır. Diğer kanlı günlerin hepsi de istihazadır. Temizlik yine 55 gündür.

11) 57
temiz, 3 kan, 14 temiz, 1 kan görse, 3 kanlı gün önceki âdet zamanına rastladığı için âdeti 3 gün olur. Bundan sonraki 14 gün kan sayılıp, kanlı ve istihazalı günler 10 günü aştığı için son 15 gün istihaza olur. Âdetin zamanı ve sayısı değişir.

12) 55
temiz, 11 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 6‘sı istihazadır. Âdetin yalnız zamanı değişir, sayısı değişmez. Temizlik yine 55 gün olur.

13) 54
temiz, 12 kan görse, yine hayz günü eski âdetine uygun olarak 55 günden sonra başlar, 5 gün hayz olur. Baştan 1, sondan 6 gün istihaza olur. Temizlik yine 55 gün olur

14) 56
temiz, 11 kan görse, görülen kanın 4 günü, önceki âdet zamanına rastladığı için, ilk 4 gün yeni âdeti olur. Sondan 7 günü de istihazadır.

15) 48
temiz 11 kan görse, 4 günü önceki hayzının içinde olduğu için yeni âdeti 4 gün olur. Baştan 7 gün istihazadır.

16) 59
temiz, 11 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 6‘sı istihazadır.

17) 65
temiz, 13 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 8‘i istihazadır.

18) 62
temiz, 12 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 7‘si istihazadır.

19) 63
temiz, 14 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 9‘u istihazadır.

20) 20
temiz, 13 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 8‘i istihazadır. Temizlik de 20 güne iner. Âdetin yalnız zamanı değişir, sayısı değişmez. Temizlik de değişir.

21) 64
temiz, 11 kan görse, ilk 5‘i hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 6‘sı istihazadır. Âdetin yalnız zamanı değişir. Sayısı değişmez. Temizliği de 55 iken 64 gün olur.

Yeni âdeti önceki âdetine rastlayanlar:
Kaide: On günden fazla kan görüp, 3 veya daha fazla kan günleri, önceki âdet günleri içinde bulunursa, yalnız bu günleri hayz olup, kalanı istihaza olur.

Mesela: 25 temiz, 5 kan iken, 26 temiz, 11 kan görse, ilk 4 günü hayz, son 7 günü de istihaza olur.

Kaide: Yeni hayzı 10 günü aşarak istihaza olursa ve bunun 3 veya daha çok günü önceki âdeti olan günlerine rastlar ve önceki âdetinin kalan son kısmı yeni sahih temizliğe rastlarsa, âdeti olan günlere rastlayan günler, yeni âdeti olur.

Misaller:
1) 5
kan, 25 temiz iken, 18 temiz, 11 kan görse, bunun 3 günden fazlası, yani 4 günü, önceki âdetine rastladığı için, âdeti 4 gün olur. Baştan ilk 7 günü istihazadır.

2) 6
kan 24 temiz iken, 18 temiz, 11 kan görse, 5 kan, 6 günlük önceki âdet zamanı içine rastladığı için yeni âdeti son 5 gün olur, ilk 6 günü istihazadır. Eğer, 11 yerine 12 kan görse, yeni âdeti, âdet zamanına rastlayan son 6 gündür. Kan süresi 10 günü geçtiği için ilk 6 kan istihazadır. 18 temiz, 18 kan olsaydı ne olurdu? Önceki âdetine 6 gün rastladığı için âdeti yine 6 gündür. Baştan 6, sondan 6 gün istihazadır. Böyle durumlarda âdet zamanı içinde en az 3 günlük kan gelmesine veya başında ve sonunda gelen kana göre hareket edilir.

3) 5
kan, 25 temiz iken, 27 temiz, 12 kan görse, kanlı günlerden 3’ü âdetinin içine rastladığı için âdeti 3 güne iner. Sonraki 9 kanlı gün istihaza olur.

4) 6
kan, 25 temiz iken, 27 temiz, 12 kan görse, kanlı günlerden 4’ü önceki âdetinin içinde olduğu için yeni âdeti 4 güne iner. Sonraki 8 kanlı gün istihaza olur.

5) 7
kan 24 temiz iken, 28 temiz, 11 kan görse ilk 3 günü hayz, sonraki 8 günü istihazadır. Çünkü önceki âdet zamanına 3 günü rastlamıştır.

6) 5
kan, 27 temiz iken, 20 temiz 11 kan görse; bu kan, 10 günü aştığı için, fâsiddir. Bunun 3 günden fazlası, yani 4 günü, önceki âdet zamanına rastladığı için yeni âdeti 4 güne iner. [İlk 7 gün istihaza, son 4 gün hayz olur.]

7) 5
kan, 16 temiz iken, 6 kan, 13 temiz ve 1 kan görse, âdeti değişmez, yine 5 gün olur. 6. günkü kan ile 14. günkü kan istihazadır.

Önceki âdet zamanına rastlamayanlar:

Kaide: Önceki sayısından farklı olan sonraki kan günleri, 10 günden fazla olur ve bunun 3 veya daha fazla günü, önceki âdet günleri içinde bulunmazsa; âdetin zamanı değişir, sayısı değişmez, ilk görüldüğü günden başlar.

Misaller:
1) 24
temiz, 5 kan iken, 27 temiz, 11 kan görse, önceki âdetine 2 gün rastladığı için âdeti yine 5 gündür, temizlik süresi de 27’ye çıkar. 11 kanın ilk 5’i âdet, 6’sı istihazadır.

2) 5
kan, 20 temiz iken, 23 temiz, 12 kan görse, bunun 2‘si önceki âdet zamanına rastlar. Bu da, 3‘ten az olduğu için, ilk 5‘i hayz, 7‘si istihaza olur. Temizlik de 23’e çıkar.

3)
Âdeti 5 gün iken, âdet zamanının baştan 3 gününde görmeyip, sonra 12 gün görse; ilk görülen günden başlayarak hayzı yine 5 gün olup, temizlik süresi değişmiş olur.

4) 35
temiz, 5 kan iken, 38 temiz, 12 kan görse, âdeti yine 5 gündür. Temizlik 38‘e çıkar.

5) 45
temiz, 5 kan iken, 40 gün temiz ve 5 kan görse, 5 gün temiz ve 2 kan görse, kanlı olan 5 ve 2 gün istihazadır. Kansız olan 5 gün âdettir. [Kansız olan aradaki 5 gün hep aktı kabul edildiğinden ve önceki âdeti olan 5 güne tam rast geldiğinden.]

6) 26 temiz, 4 kan iken, 21 temiz, 5 kan, 5 temiz, 1 kan görse, ilk 5 kan istihaza, sonraki 5 temizin 4‘ü âdet, 1‘i istihaza, son 1 kan yine istihaza olur.

7) 25 temiz, 5 kan iken, 20 gün temiz ve 5 kan görse, 5 gün temiz ve 3 kan görse, kanlı olan 5 ve 3 gün istihazadır. Kansız olan 5 gün âdettir.

Kızlarda Hayzın Başlaması
1)
Bir kız, 3 kan, 15 temiz, 1 kan, 1 temiz, 3 kan görse, kan görülen ilk 3 gün ile, son 3 kanlı gün, 2 ayrı hayz olur. Çünkü, âdeti 3 gün olacağından, ikinci hayz, aradaki 1 kandan başlamaz. Bu 1 gün istihaza olur.

2)
Bir kız, 3 kan, 1 temiz, 1 kan, 2 temiz, 1 kan, 1 temiz, 1 kan görse, bu 10 günün hepsi hayz olur. Eğer onuncu günden sonra, mesela 12. gün kan görse, bu kızın hayzı ilk gördüğü 3 gün olur, diğer günler istihaza olur. Eğer ilk gördüğü kan 5 olsaydı, âdeti 5 gün olurdu.

3)
Bir kız, ilk defa, 1 kan, 8 temiz ve 1 kan görse, 10 günün hepsi hayz olur. Fakat, 1 kan, 9 temiz ve 1 kan görse, hiçbiri hayz olmaz. Kan görülen iki gün istihaza olur. Çünkü, onuncu günden sonra görülen kandan önce temizlik günleri, hayz sayılmaz.


İstimrarlı Haller
5 gün kan, 25 gün temiz iken:
1)
Yine 5 kan, 25 temiz iken, önceki âdet gününden başlayarak kan akıp 10 günü aşıp devam etse, önceki âdeti kadar 5 gün hayz, diğerleri istihaza olur. Çünkü kan, önceki âdet günlerine rastlamıştır. Kan hep akarsa, bu kanlı günlerin 25‘i temiz, 5 günü hayz kabul edilir.

2) 26.
gün kan görse, 27. gün temiz, sonra kan akıp 10 günü aşarak devam etse, önceki âdeti kadar 5 gün hayz, diğerleri istihaza olur. Çünkü önceki âdetinin ilk ve son günleri kanlıdır. Kan akmaya devam ederse, bu kanlı günlerin 25‘i temiz, 5 günü hayz kabul edilir.

3) 26
, 27, 28. günleri kan görse, 29 ve 30. günü temiz olsa, sonra akıp, 10 günü aşarak devam etse, önceki âdetinin ilk 3’ü hayzdır. Çünkü, hayzın ilk ve son günü kanlıdır. Sonra kan akmaya devam etse, kesilene kadar kanlı günlerin 25‘i temiz, 3’ü hayz kabul edilir.

4) 26
. gün kan, 27 ve 28. günler temiz, 29 ve 30. günleri kan görse, 31 ve 32. gün temiz olsa, sonra hep aksa, hayzı yine 5 gün olur. Çünkü, hayzın ilk ve son günleri [26 ve 30] kanlıdır. Kan böyle akmaya devam ederse, kanlı günlerin 25‘i temiz, 5 hayz kabul edilir.

5) 26
ve27. günleri kan, 28 ve 29. günleri temiz, sonra 1 kan 5 gün temiz, sonra kan akmaya devam etse, âdeti değişmez, yine 5 gündür. Çünkü, hayzın ilk ve son günleri kanlıdır.

6) 26
ve 27. günleri temiz, 28, 29 ve 30. günleri kan görse, 5 temizlikten sonra hep akmaya devam etse, âdeti 3 gün olur. Hep böyle devam ederse, 27 günü temiz 3 günü hayz kabul edilir.

7) 26
. gün kan, 27. gün temiz, 28. gün kan, 29. gün temiz ve 30. günden sonra akmaya devam etse, âdeti değişmez, ilk 5 günü hayz, ondan sonraki günler istihaza olur.


Kızda istimrar 4 türlü olur:

1) Kaide: İlk görülen kan, akmaya devam ederse, yani hiç kesilmeden günde bir damla olsun akarsa, ilk 10 gün hayz, sonra 20 gün temiz kabul edilir.

2) Kaide: Kız, sahih kan ve sahih temizlikten sonra, herhangi bir zaman kan kesilmeden akarsa, bu kız, âdeti belli olan kadın olur.

Misaller:
a)
Bir kızın âdeti 5 kan, 40 temiz iken, kan kesilmeden aksa, 5 günü hayz, 40 günü istihaza kabul edilir. Kan kesilene kadar böyle devam eder, yani kanlı günlerin 5‘i hayz, 40’ı istihaza olur.

b)
Bir kızın âdeti, 7 kan, 20 temiz iken, yine 7 kan ve 20 temiz olsa, sonra kan akmaya devam etse, bu kanlı günlerin 20‘si istihaza, 7‘si hayz kabul edilir.

c)
Bir kızın âdeti, 3 kan 27 temiz iken, tekrar âdeti görmeye başlayınca kan kesilmeden hep aksa, kan 11 gün akınca, hemen gusledip namaz kılar. Kan kesilene kadar, kanlı günlerin 3‘ü hayz, 27‘si istihaza olur.


3) Kaide: Fâsid kan ve fâsid temizlik görse, ikisi de âdet kabul edilmez. Bu da iki türlü olur:
a) Temizlik 15 günden az olduğu için fâsid ise:
İlk görülen kan hep akmış gibi kabul edilir. Mesela, 11 kan ve 14 gün temiz olsa, sonra kesilmeden aksa, birinci kan, 10 günü aştığı için fâsiddir. 11. ve istimrarın ilk 5 kan günleri temizlik günleri olup, bu 5. günden sonra, kanlı günlerin 10 günü hayz, 20 günü temiz kabul edilerek devam eder. Açıklama: Bir ay, genel olarak 30 gün kabul edilir. 30 günün 10 günü hayz olunca, 20 günü de temiz, yani istihazadır. Kan kesilinceye kadar böyle devam eder.

b) Temizlik tam olup, kanlı gün karıştığı için fâsid ise
:
Böyle Fâsid temizlik ile kan günleri toplamı 30‘u geçmezse, yine ilk kan akmaya başlamış gibi kabul edilir. 11 kan ve 15 gün temizlikten sonra kesilmeden kan akarsa, 16 günün ilk günü kanlı olduğu için, 15 temiz gün ve 1 kanlı gün fâsid temizlik kabul edilir. Kan akmaya devam ederse, 10 günü hayz, 20 günü istihaza kabul edilir.

4) Kaide: İstimrarın ilk 4 günü temizlik olur, toplamları 30’u aşar ise, ilk 10 gün hayz olup, sonra istimrara kadar olan günlerin hepsi temiz kabul edilip, istimrardan sonra 10 gün hayz, 20 gün temiz olarak devam eder.

Mesela:
12 kan, sonra 20 gün temizlik, sonra kan akmaya devam ederse, bu kanlı günlerin 10 günü hayz, 20 günü istihaza kabul edilir.

5) Kaide: Sahih kan ve fâsid temizlik görse, sahih kan günleri âdet olur. Sonra 30 güne kadar temizlik kabul edilir.

Mesela: 5 kan ve 14 gün temizlikten sonra akmaya devam ederse, ilk 5 kan ve bundan sonra 25 gün temiz olur. Bu 25 günü tamamlamak için, istimrarın ilk 11 günü temiz kabul edilir. Bundan sonra, 5 günü hayz, 25 günü temiz olarak devam eder.
Nifas kanları
Nifas
, doğumdan sonra gelen kan demektir. Elleri, ayakları, başı belli olan düşükte gelen kan da nifastır. Nifas zamanının azı yoktur. Kan kesildiği zaman, gusledip namaza başlar. Ama, önceki nifas âdeti kadar gün geçmeden, cima edemez. En çok zamanı 40 gündür. 40 gün tamam olunca, kan kesilmese de, gusledip, namaza başlar. 40 günden sonra gelen kan, istihaza olur. O halde nifas gününü de ezberlemek ve Özel günler defteri‘ne de yazmak gerekir.

Ramazanda, imsakten sonra, hayzdan veya nifastan kesilen o gün yiyip içmez. Fakat, o günü kaza eder. Hayz ve nifas sahurdan sonra başlarsa, ikindiden sonra da olsa, o gün yiyip içer.

Düşükte parmağı, ağzı veya burnu belli olursa, bütün çocuk doğurmuş gibi olur. Hiçbir yeri belli değilse, nifas olmaz. Fakat kan, 3 gün veya daha fazla akarsa ve hayzdan kesileli 15 gün veya daha çok olmuşsa, hayz olur. Eğer 3 günden az ise veya daha hayz kesileli 15 gün olmamış ise, hayz değil, istihazadır. Namazını kılar, orucunu tutar. Vaty için gusül gerekmez.

Hayzın 10 günü veya nifasın 40 günü içinde, bir iki gün kan gelmese, kesildi sanıp, gusledip oruç tutsa, sonra yine süresi içinde kan gelse, hayz veya nifas olacağı için, o oruçları kaza eder. Kesilince yine gusleder. 3 veya daha fazla kan gelip, âdetinden önce kesilse, hayz olduğu için gusledip namazını kılar. Ancak âdeti geçmedikçe vaty caiz olmaz. Nifas da böyledir.

Eğer âdetten fazla kesilse, ama 10 günde veya daha az günde kesilse, hayzdır. Eğer, kan, on günü aşsa, âdetinden ilerisi hayz olmaz, o günlerdeki namazları kaza eder. Nifasın 40 günü de hayzın 10 günü gibidir.

Birkaç örnek verelim:

1-
Bir kadın ilk doğumunda, 30 kan görüp kesilse, 40 güne kadar hiç kan gelmese nifası 30 gün olur. İkinci doğumda, 20 kan 15 temiz ve 10 gün kan görse, kan gelmesi 40 günü geçtiği için istihaza vardır. Nifası değişmez, yine 30 gün olur, 10 kanlı gün istihaza olur.

2-
Doğumdan sonra 5 gün kan gelip kesilse, 30 gün temiz kaldıktan sonra 5 gün daha kan gelse, aradaki 30 gün kan akmış sayılır. 40 günün tamamı nifas olur. 5 kan ve 30 temiz günden sonra 10 gün daha kan gelse, 40 günü geçen 5 kanlı gün istihaza olur.

3-
Bir kadının önceki doğumunda nifası 20 gün iken, ikinci doğumda 5 kan, 30 temiz ve 1 gün kan sonra 15 temiz ve 1 gün kan görse, 52. Gün gördüğü kan, istihaza olur. Nifası da 20 günden 36 güne çıkmış olur.

Maliki’de Hayz ve Nifas
1-
Hayzın en azı yoktur. Bir damla gelse de hayz kabul edilir. En fazlası ise 15 gündür. 15 günden fazla gelirse istihaza [özür] olur. [Hanefi’de hayzın en azı 3, en fazlası 10 gündür. Bundan azı veya çoğu istihazadır. Maliki’yi taklit eden kadın, Hanefi’ye göre istihaza olup da, Maliki’ye göre hayz olan günlerde namaz kılmaz, istihaza olan bu günleri daha sonra kaza eder. Mesela bir kadının âdeti 5 gün iken, 8., 12. ve 14. günleri kan görse, Hanefi’ye göre, âdeti yine 5‘tir, kan görülen 8., 12. ve 14. günleri istihazadır. Maliki’de hayz olduğu için, bu günlerde de namaz kılmaz, ama daha sonra bu günleri kaza eder.]

2-
İkinci hayzın olabilmesi için, aradan en az 15 gün geçmesi gerekir. 15 gün geçmeden kan gelirse, bu hayz değildir, istihazadır. Gusletmeden namaz kılınır. [Hanefi’de de böyledir.]

3-
Ayiseden [70 yaşından sonra] gelen kan hayz değil, istihazadır. [Hanefi’de ayise yaşı 55, Maliki’yi taklit eden kadın, bu günlerde kan gelirse, namaz kılmaz; ama kesilince kaza eder.]

4-
Hamileden ve doğumdan önce gelen kan hayzdır. [Hanefi’de istihazadır. Maliki’yi taklit eden kadın, bu kanlı günlerde, orucunu tutar fakat namaz kılmaz. Namazını daha sonra kaza eder.]

5-
Sezaryenle, yani karın yarılarak çocuk alınınca gelen kan nifas olmaz. [Hanefi’de nifas olur. Maliki’yi taklit eden Hanefi, burada kendi mezhebi olan Hanefi’ye uyar.]

6-
Nifasta kan gelen günlerin toplamının azami süresi 60 gündür. [Hanefi’de, nifasın başlangıcından 40 güne kadar geçen temiz ve kanlı günlerin toplamıdır. Maliki’yi taklit eden, nifas âdetinden sonrasını veya nifas âdeti yoksa, 40 günden sonrasını kaza eder.]

7-
Nifas görürken, 15 gün hiç kan gelmese, artık temizlenmiş olur. Bu 15 günlük temizlikten sonra tekrar kan gelirse, bu kan nifas değil, hayz kanıdır. [Hanefi’de ise 40 güne kadar nifastır.]

8-
Nifas kanamaları arasındaki temizlik günleri 15 günden az olursa nifas sayılır. Aradaki temizlik günleri hesaptan düşülerek kanama günleri toplanıp 60 günü bulursa, bu durumda kadının nifası sona ermiş olur. Mesela 20 kan, 7 temiz, 17 kan, 10 temiz, tekrar 23 kan görse, kan görülen günler toplamı 60‘ı bulduğu için, nifası sona ermiş demektir. [Maliki’yi taklit eden, kadının nifas kanı 40 günü geçerse, âdetinden sonraki kan günleri Hanefi’de istihazadır, bugünlerdeki namazları kaza etmesi gerekir.]

9-
Nifasta 15 gün geçmeden yine kan gelirse istihaza olur. 15 gün geçtikten sonra gelirse hayz olur. Nifas kanları arasında 15 veya daha fazla temizlik olursa, artık nifas bitmiş demektir, 60 günü beklemek gerekmez. 15 veya daha sonra kan gelirse bu nifas değil, hayz kanı olur.

10-
Hayz veya nifaslı kadının göbekle diz arasına çıplak olarak dokunmak caiz değildir. [Maliki’yi taklit eden Hanefi, bu hususta kendi mezhebinin hükmüne uyar.]

Şafii’de Hayz ve Nifas
1-
Hayzın en azı 1 gün, en fazlası ise 15 gündür. 15 günden fazla gelirse istihaza [özür] olur.

2-
Temizlik süresi 15 gündür. 15 gün geçmeden kan gelirse, bu hayz değildir, istihazadır.

3-
9 yaşından küçük kız ve ayiseden [60 yaşından sonra] gelen kan hayz olmaz, özür olur.

4-
Nifasın azami süresi 60 gündür. Azı için bir sınır yoktur. Hamileden gelen kan hayzdır.

5-
Nifas kanamaları arasındaki temizlik günleri 15 günden az olursa nifas sayılır. Nifas kanları arasında 15 veya daha fazla temizlik olursa, artık nifas bitmiş demektir. 60 günü beklemek gerekmez. 15 veya daha sonra kan gelirse bu nifas değil, hayz kanı olur.

6-
Hayz veya nifas sona erince, gusletmeden önce vaty haramdır. [Hanefi’de caizdir.]

7-
Hayz veya nifaslı kadının göbek ile diz arasına çıplak olarak dokunmak caiz değildir.

Hanbeli’de Hayz ve Nifas
1-
Hayzın en azı 1 gün, en fazlası ise 15 gündür. 15 günden fazla gelirse istihaza [özür] olur.

2-
İkinci hayzın olabilmesi için, aradan en az 13 gün geçmesi gerekir. 13 gün geçmeden kan gelirse, bu hayz değildir, istihazadır.

3-
9 yaşından küçük kız ve ayiseden [50 yaşından sonra] gelen kan hayz olmaz, özür olur.

4-
Hamileden gelen kan, hayz değil, istihazadır.

5-
İstihazalı kadınla vaty haramdır. Diğer üç mezhepte caizdir. Nifaslı kadının kırkı çıkmadıkça temizlense bile vaty caiz olmaz. Diğer üç mezhepte caizdir. Hayz bittikten sonra, gusletmeden vaty üç mezhepte caiz değildir. Hanefi’de caizdir. Hayzlı ve nifaslı kadının, avret yeri hariç, göbek ile diz arasına dokunmak Hanbeli’de caiz, Şafii ve Maliki’de caiz değil. Hanefi’de ise İmam-ı a’zama göre caiz değil, İmam-ı Muhammed’e göre caiz, fetva da böyledir.

6-
Nifasın azami süresi Hanefi’deki gibi 40 gündür. Azı için bir sınır yoktur.

7-
Nifas görürken, kan gelmediği günler, temizdir, guslederek her ibadetini yapar. Kan geldiği günler namazını, orucunu bırakır. 40 güne kadar böyle devam eder.

Hayzla ilgili sual ve cevaplar
Sual 1:
Bir kadın, temiz yatıp uyanınca kürsüfünde kan görse, hayz o anda mı olur?
CEVAP
Hayz gece başlasa bile, uyanıp gördüğü andan itibaren hayzlı olur.

Sual 2:
Hayzlı yatıp, uyanınca temiz olduğunu gören, yatarken mi hayzı bitmiş sayılır?
CEVAP
Evet

Sual 3:
Ramazanı tam tutabilmek ve haccı zamanında yapabilmek için ilaç almak caiz mi?
CEVAP
Caizdir. Ama geciktirmek lazım değildir.

Sual 4:
Hayzlı bir kadın rüyada ihtilam olursa yıkanması gerekir mi?
CEVAP
Yıkanması gerekmez, ama yıkanırsa iyi olur. Hayzı bitince tekrar yıkanır.

Sual 5:
Hayzlı La ilahe illa ente sübhaneke inni küntü minezzalimin âyetini okuyabilir mi?
CEVAP
Bu âyeti tesbih niyeti ile okur.

Sual 6:
Hayzlı iken, İhlas, Felak ve Nas suresi okunabilir mi?
CEVAP
Okunamaz.

Sual 7:
Cünüp bulunan eve rahmet melekleri girmez. Hayzlı bulunan eve de girmez mi?
CEVAP
Hayzlı bulunan eve girer. Hayzı bitince yıkanmazsa, o zaman girmez.

Sual 8:
Prezervatif kullanarak veya bez sararak hayz halinde cima haram mıdır?
CEVAP
Evet haramdır.

Sual 9:
Hayz halinde cima haramdır. Bu haramın cezası nedir?
CEVAP
Hanefi mezhebinde ceza gerekmez. Sadece tevbe ve istiğfar gerekir.

Sual 10:
Bir kadın, hayz veya nifas sebebiyle kılamadığı namazları, kaza etse caiz midir?
CEVAP
Mekruhtur. Abdeste başın tamamını mesh etmek sünnet iken, başı yıkamak mekruh olduğu gibi, hayzlı iken kılamadığı namazları kaza etmek de mekruh olur. (Bahr)

Sual 11:
Akşama 5 dakika kala hayzım kesilse, yıkanıp ikindiyi kılamasam kaza gerekir mi?
CEVAP
Evet kaza etmek farzdır.

Sual 12:
Hayzlı kadın, okunan mukabeleyi dinleyebilir mi?
CEVAP
Evlerde okunanı dinleyebilir. Camidekini dinleyemez. Çünkü camiye giremez.

Sual 13:
Öğle namazının çıkmasına yarım saat varken hayzı başlayan kadın, öğleyi kılmamışsa, o namazı kaza etmesi gerekir mi?
CEVAP
Bir namazın vakti çıkmadan önce hayz gören, bu namazı kaza etmez. Çünkü namazın farz olması, vaktinin sonunda temiz olmaya bağlıdır.

Sual 14:
(Kuşluk namazına devam eden şehit olarak ölür) buyurulduğu için, kuşluk kılıyorum. Dün kuşluk kılarken hayz oldum. Temizlenince bu namazı kaza etmem gerekir mi?
CEVAP
Kuşluk da, vaktin sünnetleri gibi nafiledir. Kuşluk veya sünnet kılarken hayz olan kadının, bu namazları kaza etmesi vaciptir. Ama vaktin farzını kılarken, hayz olsa kaza etmez.

Sual 15:
Nafile oruç tutarken hayz başlasa, bu orucu kaza etmek gerekir mi?
CEVAP
Evet kaza etmek vacip olur.

Sual 16:
Kefaret gerektiren bir sebeple orucum bozulsa, daha sonra hayz olsam, ne gerekir?
CEVAP
Kaza gerekir, kefaret gerekmez. (Tahtavi)

Sual 17:
Ramazan orucunu tutarken gündüz hayz başlasa, yiyip içmek gerekir mi?
CEVAP
Evet yiyip içmek gerekir. Hayzlı iken oruçlu gibi durulmaz. Hayzlı iken oruç tutmak haram olduğu için, sabahtan akşama kadar oruçlu gibi durmak da haramdır.

Sual 18:
Âdetim, 25 temiz ve 5 kan iken, bu ay, 27 temiz, 12 kan gördüm. Âdetim değişti mi?
CEVAP
Kanın 3’ü önceki âdete rastladığı için âdet 3 güne iner. 9 gün istihaza olur.

Sual 19:
Âdetim 5 gün iken, 3 gün kan,1 gün temiz, 7 gün kan gördüm. Hayzım değişti mi?
CEVAP
Âdet zamanına rastlayan kan, 11 gün ve daha çok sürerse, âdetine rastlayanları hayz, gerisi istihaza olur. 3 kan, 1 temiz ve 1 kan, yani ilk 5‘i âdet, geri kalan 6‘sı istihazadır.

Sual 20:
Bir kadının âdeti 5 gün iken, 5 kan, 3 temiz, 4 kan görse, temizliği yine 26 gün olsa, kanlı günlerde namaz kılmayacak mı?
CEVAP
Âdet zamanına rastlayan kan 11 ve daha çok gün sürerse, sadece âdet zamanına rastlayanları hayz, geri kalanları istihazadır. 5 kanlı gün âdet, 4 kanlı gün istihazadır.

Sual 21:
8 kan, 31 temiz iken, 28. günden itibaren 13 kan görsem, âdetim değişir mi?
CEVAP
Bu 13 kanlı günün ilk 4’ü istihaza, 8‘i hayz, son 1 gün istihaza olur.

Sual 22:
Âdeti 5 gün, temizliği 25 gün iken, 18 gün temizlikten sonra, 9 gün kan, 1 gün temiz, 2 gün kan gören kadının hayzı hangi günlerdir?
CEVAP
Âdet günlerine rastlamayan ilk 7 günkü kan istihazadır. Geri kalan 2 kan, 1 temiz ve 2 kanlı gün, yani, 5 gün, âdet zamanına rastladığı için hayzlı günlerdir.

Sual 23:
Âdeti 5 gün, temizliği 25 gün iken, 20 gün temizlikten sonra, 3 gün kan, 2 gün temiz, 6 gün kan gören kadının hangi günleri hayzdır?
CEVAP: Âdet zamanına rastlamayan ilk 3 kan ve 2 temiz gün, yani 5 gün istihazadır. Geri kalan 6 kanlı günün ilk 5 i hayz olup, âdeti değişmemiştir, yine 5 gündür.

Sual 24:
Âdeti 7 gün, temizliği 23 gün iken, 35 temizlikten sonra, 2 kan, 3 temiz, 6 kan olan bir kadının hayzı hangi günler olur?
CEVAP
Önceki gibi yeni âdeti de ilk 7 gündür. 6 günün son 4 günü istihaza olur. Kanlı günler arasındaki 15 günden daha az olan temiz günler, kan hükmünde olduğu için, baştan itibaren 2 kan ve 3 temiz gün hayz günüdür, 6 günün ilk 2 günü hayz, 4 günü de istihazadır.

Sual 25:
Âdeti 8 gün, temizliği 23 gün iken, 29 gün temizlikten sonra 4 gün kan, 2 gün temiz, 6 gün kan gören kadın, daha sonra sahih temizlik görse hayzı hangi günlerdir?
CEVAP
İşin içinde istihaza vardır. Önceki âdeti 8 gün olduğu için yeni âdeti de ilk 8 gündür. Eskiden 24. günden 31. güne kadar kan geliyordu. Şimdi bu kanlı güne sadece 30 ve 31. günler yani 2 gün rastlamıştır. Eğer 3 gün rastlasa idi, âdeti değişip 3 gün olurdu. 2 günü kanlı güne rastladığı için, önceki âdeti kadar, yani 8 gün baştan sayılır. Baştan 4 gün kan idi, 15 günden az olan temiz günler de, kan sayıldığı için, 2 gün de kan kabul edilir. 4 ile 2 nin toplamı 6 eder. 8 gün olması için 6 günün ilk 2 günü de ilave edilip 8 günü hayz, kalan 4’ü istihazadır.

Sual 26:
Hayzım 7 gün iken bu ay 8 gün oldu. Yine 21 gün temiz oldum. Âdetim değişti mi?
CEVAP
Evet yeni âdetiniz 8 gün olmuştur.

Sual 27:
Âdetim 6 gün iken, bu ay yine 6 gün kandan sonra 1 gün temiz ve 8. günü yine kan geldi. Ondan sonra 25 gün temiz kaldım. 8. gün gelen kan istihaza mıdır?
CEVAP
8.
gün kan gelince, 7. gün de kan gelmiş sayılır ve âdetiniz 8 güne çıkar.

Sual 28:
Âdetim 5 gün iken, bu ay 8. ve 9. günleri de kan geldi. Önceki gibi, temizliğim de 23 gün sürdü. Kan gelmeyen 6. ve 7. günler, namaz kılmam gerekiyor muydu?
CEVAP
Âdetiniz değişmiş, 9 güne çıkmıştır. Akmayan 2 gün de akmış sayılır. Ancak âdetinizin değişeceğini bilemeyeceğiniz için, gusledip, o iki günde namaz kılmanız gerekirdi. Şimdi o iki günün âdet olduğu anlaşıldığı için kaza etmeniz gerekmez.

Sual 29:
Âdetim 7 günde bitmektedir. Bu ay 7 günden sonra da kan geldi ve 10 gün devam etti. 7 günlük sürenin bitiminde guslederek namaz kılabilir miyim?
CEVAP
Kan 11 gün gelseydi, 7 günden sonra temiz kabul edilirdi. Tam 10 gün devam etmişse, 10 günün tamamı hayz olur. 10 günden sonra gusleder, namaz kılabilirsiniz. 10 günden önce temiz sayılmaz. Âdetiniz 10 güne çıkmış olur.

Sual 30:
Âdetim 5 gün iken, 3 kan,1 temiz, 8 kan görsem, hayzım değişir mi? Temizlik aynı.
CEVAP
Âdet zamanına rastlayanları hayz, gerisi istihaza olur. Buna göre, 3 kan, 1 temiz ve 1 kan, yani ilk 5 gün âdet, geri kalan 7 gün istihazadır.

Sual 31:
Bir kadının âdeti 5 gün iken, 5 gün kan, 3 gün temiz, 4 gün kan görse, temizliği yine 26 gün olsa, kanlı günlerde namaz kılmayacak mı?
CEVAP
Âdet zamanına rastlayan kan 11 gün ve daha çok sürerse, sadece âdet zamanına rastlayanları hayz, geri kalanları istihazadır. 5 kanlı gün âdet, 4 kanlı gün istihazadır.

Sual 32:
8 kan ve 31 temiz iken, 28. günden itibaren 11 gün kan görsem, âdetim değişir mi?
CEVAP
Bu 11 kanlı günün ilk 4 günü istihaza (28-29-30-31 temiz günler) olup, isabet eden 7 gün hayz (32-33-34-35-36-37-38 önceden hayz olan günler) olur. Yeni hayzı 7 olup, temizlik günü değişmez.

Sual 33: Âdetim 5 gün iken, 6 kan, 14 temizlik görüp, 15. günü kan gelse, âdetim değişir mi?
CEVAP
Kan kesildikten sonra 15 gün temiz olmanız gerekirdi. Temiz olmadığınıza göre, 6. gün gelen kan hayz değil, istihazadır. O gün kılınmayan namazları kaza etmek gerekir. Eğer 15 gün temizlik geçseydi, âdetiniz değişmiş, 5’ten 6’ya çıkmış olurdu. Âdetiniz 5 gün iken 6. gün, 7. gün yine kan gelse, sonra 12., 13. gün kan gelse, yine âdetiniz değişmez, 5 gündür. 6 ve 7. günlerde kılmadığınız namazları kaza etmeniz gerekir. Eğer 7. günden sonra 15 gün temiz olsaydınız, âdetiniz 7 güne çıkmış olurdu.

Sual 34:
Âdeti 5 gün, temizliği 25 gün iken, 18 gün temizlikten sonra, 9 gün kan, 1 gün temiz, 2 gün kan gören kadının hayzı hangi günlerdir?
CEVAP
Âdet günlerine rastlamayan ilk 7 günkü kan istihazadır. Geri kalan 2 kan, 1 temiz ve 2 kanlı gün, yani, 5 gün, âdet zamanına rastladığı için hayzlı günlerdir.

Sual 35:
Âdeti 5 gün, temizliği 25 gün iken, 20 gün temizlikten sonra, 3 gün kan, 2 gün temiz, 5 gün kan gören kadının hangi günleri hayzdır?
CEVAP
Âdeti değişerek 10 güne çıkar.

Sual 36: Kur’an elifbasını hayzlının eline alması caiz midir?
CEVAP
Caizdir. Parmakla âyetlere dokunmaz. Fıkıh kitabını da ele alması caizdir

Sual 37:
Hayzlı temizlenince, ölene kadar herhangi bir ayda tavaf yapabilir mi?
CEVAP
Evet. Fakat geciktirmemelidir.

Sual 38:
Kadın özürlü iken de Safâ ile Merve arasında sa’y yapabilir mi?
CEVAP
Evet.

Sual 39:
Apartmanımızın alt katı mescittir. Nişan, düğün de yapılıyor. Hayzlının girmesi caiz midir?
CEVAP
Evet.

Sual 40: Bir kadın, nafile namaza veya nafile oruca başladıktan bir müddet sonra, hayz görse, hayzı bitince, elinde olmayan semavi bir sebepten dolayı, namaz ve orucu bozulduğu için, bunları temizlenince kaza etmesi gerekir mi?
CEVAP

Evet gerekir; yani bu nafile namazla, nafile orucu, kaza etmek vacibdir. Eğer, farz oruca niyet ettikten sonra, hayz görürse, bu orucu kaza eder. Ama farz namaza niyet ettikten sonra hayız başlasa, namazı kaza etmez. Çünkü namaz affedilmiştir. (Redd-ül-muhtar)

Sual 41: Bir kadın, gece temiz yatıp, uyanınca, çamaşırında kan görse, hayzı ne zaman başlar?
CEVAP
Gördüğü andan itibaren hayzı başlamış sayılır. İsterse hayzı gece başlamış olsun fark etmez. Mesela, gece yatsıyı kılmadan yatıp, güneş doğduktan sonra uyansa, hayzı gece başlamış olsa bile, o günün yatsı ve sabah namazını, temizlenince kaza etmesi gerekir. Çünkü hayzı güneş doğduktan sonra başlamış sayılıyor.

Sual 42:
Hayzlı iken yatıp, uyanınca temiz olduğunu gören bir kadının, hayzı ne zaman bitmiş olur?
CEVAP
Yatarken bitmiş olur. Yatsı namazını kılmadan önce yatıp, sabah namazı vaktinde uyansa, yatarken, hayzı bitmiş sayılacağı için, yatsı namazını kaza etmesi gerekir.

Sual 43: Hamileden gelen kan, hayz mıdır?
CEVAP
Hanefi mezhebinde istihaza, yani özürdür. Namazını kılar, orucunu tutar. Maliki’de ise, hamileden ve doğumdan önce gelen kan hayzdır. Maliki’yi taklit eden kadın, bu kanlı günlerde, orucunu tutar, fakat namaz kılmaz. Namazını daha sonra kaza eder.

Sual 44:
Hayzım kesilince, bunun hayz mı, yoksa sarı akıntı mı olduğunu bilemiyorum. Hayz sanarak namaz kılmasam veya hayz olduğu halde akıntı sanarak, namaz kılsam, günah olur mu?
CEVAP
Kasıtlı olmadığı için günah olmaz.

Maliki’yi taklit ile ilgili sualler
Sual 1:
Maliki’yi taklit eden bir kadının hayzı, her zaman 10 gün iken 13 gün devam etse, on günden sonra, orucunu tutup namazını kılması gerekir mi?
CEVAP
10
günden sonra 13 güne kadar hayz devam ederse, bu 3 gün namaz kılmaz, fakat oruç tutar. Çünkü oruçta Maliki taklit edilmiyor. Daha sonra 10 günden sonraki kılamadığı 3 günlük namazını kaza eder. Hanefi ve Maliki’de hayz sebebiyle tutulamayan oruçlar kaza edilir.

Sual 2: 6
günlük hayzım bittikten sonra 14. gün kan geldi, 16. günde yine geldi. Bu durumda Maliki’ye göre nasıl hareket etmek gerekiyordu?
CEVAP
Maliki’de 14. gün gelen de hayzdır. 16. günkü istihazadır. 14. gün namaz kılmaz, fakat oruç tutar, namazı da sonra kaza edersiniz. 16. gün istihaza olduğu için namaz kılar oruç tutabilirsiniz.

Sual 3:
Âdetim 5 gün idi, şimdi 7. ve 13. gün kan geldi. Maliki’ye göre ne yapmam gerekir?
CEVAP
Hanefi’ye göre 7 ve 13. gün istihazadır. Maliki’ye göre ise hayzdır. Bu günler namaz kılınmaz. Fakat daha sonra kaza etmek gerekir.

Sual 4:
İstihaza kanı Maliki’yi taklit eden kadının abdestini bozar mı?
CEVAP
Bozmaz.

Sual 5:
Maliki’ye göre de istihazalı olan günlerde, Maliki’yi taklit etmeyen kadın, istihaza kanı için Maliki’yi taklit etse, istihaza kanı abdestini bozar mı?
CEVAP
İstihaza kanı Maliki’yi taklit edenin abdestini bozmaz. Başka abdesti bozan bir sebep olmazsa, sabah aldığı abdest ile yatsıyı kılabilir.

Sual 6:
Maliki’yi taklit eden kız, hayz olmaya başlayınca, kan durmadan aksa, ne yapar?
CEVAP
Hanefi’de ilk 10 günü hayz, 20 günü istihaza kabul edilir. Maliki’yi taklit edince, 15 günü hayz, 15 günü istihaza kabul edilir. Şafii’de de böyledir.

Sual 7:
Maliki’yi taklit ediyorum. Her ay hayzım 3 gün iken, bu ay 11 gün sürdü. Hayzım değişti mi? Bu günlerde namaz kılmam gerekir miydi?
CEVAP
Hayz değişmedi, yine 3 gündür. Ancak Maliki’yi taklit ettiğiniz için, 11 gün namaz kılamazsınız. Fakat ondan sonra yıkanıp 3 günden sonraki kanlı günleri kaza edersiniz.

Sual 8: Temizlik günü 23, âdet günü 6 olan Maliki’yi taklit eden bir kadın, 6 günden sonra namazlarını nasıl kılar? Her namaz vakti, az da olsa kan gelmiş ise, her namaz vakti gusül abdesti alması lazım mı? Yoksa bir damla kandan itibaren 24 saat mi hayzlı sayılır? 15 gün süresince nasıl yapması lazım?
CEVAP
Bir damla kan gelse de Maliki’ye göre hayzlı olur. 6 gün hayzdan sonra 15 güne kadar böyledir. Her gün bir damla gelirse o gün hayzlıdır, gelmediği günler yıkanıp namazını kılar. Geldiği günler bırakır. Daha sonra da 6 günden sonraki kılmadığı namazları kaza eder.

Kanın kesildiğine kanaat getirirse, gusledip namazını kılar. En uygunu da, namaz vaktinin sonuna kadar bekleyip kan gelmezse gusledip namazını kılar. Yani bir damla kan gelince bir gün beklemez. Kesildiğinden itibaren namaz kılması gerekir.

Sual 9: Âdet günü 6 gün olan Maliki’yi taklit eden hanefi bir kadının hayzı, normal temizlikten sonra düzensiz olsa, 3 günden önce gelirse ne yapar, 3 günden sonra gelirse ne yapar, bir daha gelene kadar beklediği süre bir namaz vakti midir yoksa 24 saat midir?
CEVAP
Hanefi’de şöyledir: Kadın âdetinden en az 15 gün sonra, kan görmeye başlasa, namazı ve orucu bırakır. Eğer, 3 gün olmadan kesilse, namazın son vaktine [o namazı kılacak] kadar bekler, abdest alıp namazını kılar. Kan gelirse, namaz kılmaz. 3 güne kadar böyle devam eder, gusül gerekmez. Çünkü bunun âdet kanı olmama ihtimali vardır. Yalnız abdest kifâyet eder.

Maliki’de ise bir damla bile gelse hayz olduğu için, kan kesilene kadar namaz kılmaz. Kan kesildiğine kanaat getirince gusledip namazlarını kılar. Her namaz vaktinde bir damla geliyorsa, kan kesilince namaz vaktinin sonuna kadar bekler, sonra gusledip namazını kılar.

Sual 10: Maliki’yi taklit eden bir hanımın lohusalık döneminde hayz ve nifas durumu nasıldır, Hanefi mezhebine göre fark var mıdır?
CEVAP
Hanefi’de lohusalık kırk gün iken, Maliki’de 60 gündür. Kan geldiği günler 60 günü doldurana kadar namaz kılınmaz. Kırk günden sonra temiz olunduğu günler gusledilip namaz kılınır, kan gelirse kılınmaz. Onun için kan gelen günleri hesap etmeniz lazım. Temiz günleri değil, kan gelen günler 60 günü doldurması gerekir. Daha önce kesilirse zararı olmaz. Diyelim ki 20 günde kesildi. O zaman problem kalmaz. Kırk günü geçince hâlâ kan gelirse işte o zaman problem çıkıyor.

Maliki taklit edilince Maliki’ye göre hayz ve nifasın yani lohusalığın hükmünü bilmek gerekir. [Maliki’de hayz ve nifas maddesinde detaylı bilgi verildi.]

Nifas ile ilgili sual ve cevaplar
Sual 1:
Çocuk doğmadan önce, kan geliyor. Bu kan nifas mı istihaza mıdır?
CEVAP
Çocuk doğmadan veya gövdesi görünmeden gelen kan istihazadır. Namaz vaktinin sonu ise, istihazalı yani özürlü olarak hemen namazı kılmalıdır.

Sual 2:
Kefaret orucu tutuyorum. 60 gün dolmadan, çocuğum olacak. 3-5 gün eksik kalırsa, kalan kısmını nifasım bittikten sonra tutabilir miyim?
CEVAP
Kefaret tutarken araya hayz ve nifas girerse, kalanı hayzdan sonra tutulur.

Sual 3:
İlk çocukta, nifasım 25 gün idi. İkinci çocukta kan, 45 gün geldi. Nifasım değişti mi?
CEVAP
Önceki nifas âdetiniz 25 gün idi. Nifasınız 40 günü geçtiği için, 25 günden sonra gelen 20 günü istihaza olur. 20 günlük namazlarınızı kaza etmeniz gerekir.

Sual 4:
1. çocuğumda nifasım 30 gün idi. 2. çocukta kan, 35 gün devam etti. Sonra kesildi. Kırkım çıkınca daha 17 gün kan gelmedi. 30 günden sonra gelen kan, nifas mı, istihaza mı?
CEVAP
35
günün hepsi nifas olur ve nifasınız 30 günden, 35 güne değişmiş olur.

Sual 5:
İlk çocuğum doğunca 23 gün kan geldi. 2. çocuğumda ise, yine 23 kan gelip kesildi, 29. gün yine kan geldi. 39. günü akşam kesildi. Bu son gelen 10 gün kan istihaza mı?
CEVAP
Nifastır, nifasınız 39 gün olarak değişmiştir.

Sual 6:
İlk çocuğumda 40 gün kan geldi. Sonra 10 gün temiz oldum. 10 gün kan geldi. Ondan sonra 20 gün temiz oldum. Ne yapmam gerekir?
CEVAP
40
gün kandan sonra 15 gün temiz olmanız gerekirdi. O halde kanlı olan 10 günün ilk 5 kanlı günü istihaza son 5 günü ise hayz olur.

Sual 7:
İlk çocuğumda nifas kanı 30 gün idi. İkinci çocuğumda ise 30 gün kan geldikten sonra kesildi. 5 gün temiz kaldıktan sonra 7 gün daha kan geldi. Bu 7 gün de nifas mı idi?
CEVAP
Kan gelmesi 40 günü geçtiği için 30 günden sonra gelen kanlar istihazadır.

Sual 8:
Birinci ve ikinci çocuğumda nifasım 30 gün sürdü. Üçüncü çocuğumda kan 20 günden sonra kesildi. Bugün 28. günü hâlâ gelmiyor, cima helal olur mu?
CEVAP
Bir önceki nifasınız olan 30 günü geçmeden, cima helal olmaz.

Sual 9:
Yeni doğum yaptım. 20 gün kan geldikten sonra kesildi. Şu an 30. gündeyim hâlâ temizim. Önceki çocuktaki nifasımı unuttum. 20 günden sonra namaz kılmam gerekir mi?
CEVAP
Önceki nifasınızı bilmeniz gerekirdi. Unuttuğunuza göre, kan kesildikten sonra gusledip namaz kılmaya başlarsınız, fakat 40 gün geçmeden vaty caiz olmaz. Önceki nifasınız 21 gün olsaydı, kan kesilince gusledip namaza başlar, 22. günden itibaren vaty caiz olurdu.

Sual 10:
İlk doğumumdan 10 gün sonra kan kesildi, yıkanıp oruçlarımı tuttum. 20 gün sonra tekrar kan geldi. Temizlik 15 günü geçti. Oruçlarım sahih oldu mu?
CEVAP
Nifasta 40 günden önce, iki kan arasındaki temizlik 15 günden fazla olsa da, yine nifas hükmündedir. Bu bakımdan tuttuğunuz oruçları kaza etmeniz gerekir.

Sual 11:
Nifasım 20 iken, bu doğumda 10 kan, 20 temiz, 13 kan geldi. Nifasım değişti mi?
CEVAP
Nifasınız 20 gündür. Çünkü kan 40 günü geçtiği için kanlı olan 13 gün istihazadır.

Sual 12:
Nifasım 23 gün iken, bu doğumda 2 kan, 30 temiz, 3 kan ve 7 temiz 1 kan gördüm. Nifasım değişti mi?
CEVAP
Yine baştan 23 günü nifastır. Diğerler kanlı günler istihazadır.

Sual 13:
Önceki nifası 20 gün iken, 1 kan, 34 temiz, 1 kan, 15 temiz, 1 kan gören kadının nifası değişir mi?
CEVAP
40
günden önce gelen son kandan sonra 15 gün sahih temizlik olduğu için, nifası değişir, 20 günden 36 güne çıkar. (Menhelül varidin)

Sual 14:
30 kan, 15 temiz, sonra tekrar 3 gün kan gören kadının nifası kaç gün olur?
CEVAP
Nifası 30 gün olur. Son gördüğü 3 gün ise hayz olur. (Menhel)

İddet ile ilgili sual ve cevaplar
Sual 1:
Hayzlı iken boşanan kadın, kaç ay sonra başkası ile evlenebilir?
CEVAP
Hayz [ve nifas] zamanında boşamak bid’attir, haramdır. Ama yine boşamak sahihtir. Boşanmanın gerçekleştiği hayzdan değil, ondan sonra gelecek hayzdan itibaren iddet bekler. Çünkü 3 tam hayz beklemek gerekir. 3. Hayz bitip temiz olduktan sonra evlenilebilir.

Sual 2:
Temiz iken boşanan kadın, kaç ay sonra başkası ile evlenebilir?
CEVAP
Hanefi’de ilk temizlik başından, 3. hayzın sonuna kadar olan zamandır. Buna göre, 3 hayz görüp temiz olduktan sonra, iddet süresi bitmiş olur.

Sual 3:
Kocası ölen kadın, kaç ay sonra başkası ile evlenebilir?
CEVAP
Kocanın ölümünden 4 ay 10 gün sonra evlenebilir.

Sual 4:
Âdetten kesilen bir kadın, boşanınca, kaç ay sonra başkası ile evlenebilir?
CEVAP
3
ay sonra evlenebilir.

Sual 5:
Hamile iken boşanan kadın, başka birisi ile ne zaman evlenebilir?
CEVAP
Doğum ile iddet biter, nikah yapılabilir, ancak nifas bitmeden vaty caiz olmaz.

Sual 6:
Nikahlanıp, halvet olmadan, yani bir araya hiç gelmeden boşanan kadın, başka birisi ile evlenebilmek için iddet beklemesi gerekir mi?
CEVAP
İddet beklemesi gerekmez.

Ay hâlini kocadan gizlemek
Sual:
Ay hâlindeki kadına yaklaşmak ve kadının ay hâlini kocasından gizlemesi günah mıdır?
CEVAP
Evet, her ikisi de günahtır. Kadın, ay hâlini kocası sorunca, bildirmezse, büyük günah olur. Peygamber efendimiz, (Ay hâlinin [hayzının] başladığını ve bittiğini kocasından saklayan kadın melundur) buyurdu. (Cevhere)

Demek ki, ay hâlini gizlemek veya bittiği halde devam ediyor diyerek, kocasını kandırmak günahtır. Çünkü Allahü teâlâ, ay hâlinde kadına yaklaşmayı yasaklamıştır.
Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Ay hâlinde olan kadına, temizleninceye kadar yaklaşmayın.) [Bekara 222]

Hadis-i şerifte de buyuruldu ki:
(Ay hâlindeki kadına helal olan, ancak elbise üzerinden dokunmaktır. Efdal olanı bundan da sakınmaktır.) [Taberani]

Sual: Hayzlı kadının diz ile göbek arasına kocası çıplak olarak dokunup yararlanabilir mi?
CEVAP
Diz ile göbek arasından faydalanmak hususunda farklı kaviller var. İhtiyatlı olanı çıplak olarak dokunmamaktır.

İmam-ı a’zama göre hayzlı kadının göbek ile diz arası kapalı olmak şartı ile ondan kocası istifade edebilir. İmam-ı Muhammede göre cinsel ilişki hariç, göbek ile diz arası çıplak olarak da istifade edebilir. (Redd-ül muhtar)

Hayzlı kadının diz ile göbek arası kapalı ise, kocası istifade edebilir. İmam-ı Muhammede göre ise, cinsel ilişki hariç, göbek ile diz arası çıplak olsa da istifade edebilir. (Mebsut)

Hanbeli mezhebinin hükmü de, İmam-ı Muhammedin ictihadı gibidir. İhtiyaç halinde İmam-ı Muhammedin kavli ile amel edilebilir. İki hadis-i şerif şu mealdedir:
(Cinsel temas hariç, hayzlı hanımınızdan her türlü istifade edebilirsiniz.) [Müslim, Tirmizi, Nesai, Ebu Davud]

(Fercini bir bezle örtükten sonra, hayzlı hanımınızdan istifade edebilirsiniz.)
[İbni Mace, Ebu Davud]

Lohusalık döneminde dışarı çıkılmaz mı?
Sual:
Lohusalık döneminde dışarı çıkılmaz deniliyor. Dinen bir mahzuru var mıdır?
CEVAP
Bir şeyin tıbben zararı varsa dinen de zararı var demektir. Çünkü dinimizde tıp İslamiyet’in bir şubesidir, bir koludur. Doyduktan sonra yemek yemek niye mahzurlu olsun. Vücuda zarar veriyorsa mahzuru var demektir. İşte bunun için yasak edilmiştir.

Lohusalık döneminde, hastalığına bakmayıp sağda solda gezerse hastalığı artar. Bunun için ninelerimiz lohusayı dışarı çıkarmazlardı. Dışarı çıkmanın hiç mahzuru olmaz. Önemli olan hastalığı artırmamak. Kolay hastalanabilir. Ateşli ise korkulu rüyalar görür. Yalnız kalırsa sanki yanı başında birisi varmış gelir. Bunun için lohusanın yanında birisinin bulunması ve dışarı çıkmaması iyi olur. İhtiyaç olunca dışarı da çıkar, yalnız da kalabilir.

Sual: Doğum yapan anne, kırk gün yalnız kalması uygun değil diye duyduk. Sadece bebek bakımı için değil, annenin yanında birilerinin bulunması lazımmış. Dinimizde bunun doğruluğu ne kadardır?
CEVAP
Dini yönü yoktur. Tıbbi yönü vardır. Lohusa hastadır. Hasta kimse, ateşli kimse rüyada hep korkar, bir yerlerden düşecek gibi olur. Arkasından birisi geliyormuş gibi hisseder. Evhamlı olur. Yalnız kalınca korkmaya başlar. Onun için yanında bir kimsenin bulunması gerekir. Hasta olduğu için hizmete de ihtiyacı vardır. Kocakarıların söyledikleri yanlış bile olsa bazen faydalı olabiliyor.

Sual: Doğum yapan bir kadının bütün günahları af olurmuş. Doğru mu?
CEVAP
Evet doğum yapan müslüman kadının günahları affolur.

Çeşitli sual ve cevaplar
Sual:
Kürtaj olan veya düşük yapan kadından gelen kan, nifas mıdır?
CEVAP
Düşüğün herhangi bir uzvu, mesela parmağı, tırnağı belli ise, bütün çocuk doğurmuş gibi olur. Gelen kan nifas olur. Eğer hiç bir yeri belli değilse, nifas olmaz. Fakat üç gün veya daha fazla akarsa, hayz olur. Eğer hayzdan kesileli 15 gün veya daha fazla olmuşsa böyledir. Eğer üç günden eksik kesilir ise veya daha hayz kesileli 15 gün olmamış ise, hayz değildir. Burun kanı gibidir. Namazını kılar ve orucunu tutar.

İki âdet arasında en az 15 gün temizlik hâli olur. Kan, en az 15 günlük temizlikten sonra gelip 3 günden önce kesildiğinde, namaz vaktinin sonu yaklaşıncaya kadar bekler. Sonra gusletmeden yalnızca abdest alıp, o namazı kılar ve önce kılmadıklarını kaza eder. O namazı kıldıktan sonra kan yine gelirse, namaz kılmaz. Yine kesilirse vaktin sonuna doğru abdest alıp, o namazı kılar ve kılmadıklarını kaza eder. 3 gün tamam oluncaya kadar böyle yapar. Üç gün kan gelip, normal âdet süresinden önce kesildiğinde, namaz vakti sonuna kadar bekler, kan görmezse gusledip, o namazı kılar. Kılmadıklarını kaza etmez. Normal âdet zamanı geçinceye kadar bekler.

Sual:
Muayyen günlerde iken bir kadın ölürse şehid olabilir mi? Yani bu hâl şehidliğe engel midir?
CEVAP
Hayzlı veya cünüp ölmek şehidliğe mani değildir. Eshab-ı kiramdan Hanzala hazretleri, [gusletmeye vakit bulamadan orduya katıldığı için] savaşta cünüp olarak şehid olmuştur. Şehidliğe mani olan imansızlıktır.

Âdetli iken ölen de şehid olabilir. Uykuda iken abdestsiz ölen de şehid olabilir. Cünüp ölse de şehid olabilir. Kapalı gezen ve beş vakit namazı kılan şehid olarak ölür. Tabii ehl-i sünnet olmak şartı da vardır.

Sual:
Salat-ı tefriciyyeyi kadınlar muayyen günlerinde de okuyabilir mi?
CEVAP
Okuyabilirler ama, abdestli okumak evladır. S.tefriciyye bir muradın hasıl olması için okunur. Kabul olması için abdestli, hatta mümkünse oruçlu iken okumalı. Ayrıca sadaka vermeli. Yani bütün sebeplere yapışmalı.

Sual:
Âdetli iken ölüye Fatiha okunabilir mi?
CEVAP
Evet okunur. Dua niyetiyle Fatiha okunur. Ölüye de bağışlanır.

Sual:
Büluğa ermemiş kızdan, hamile ve yaşlı kadından gelen kan âdet midir?
CEVAP
Üç günden az olan ve yeni başlayan için on günden çok sürünce, onuncu günden sonra ve yeni olmayanlarda âdetten çok olup, o günü de aşınca, âdetten sonraki günlerde gelmiş olan ve hamile ve ayise [55 veya daha büyük olan] kadınlardan ve 9 yaşından küçük kızlardan gelen kan, hayz olmaz. Buna (İstihaza) denir. Böyle bir kadın, namaz kılar ve her ibadeti yapar.

Bir misal: Her ay 7 gün âdet gören bir kadında, 11, 12, 13 veya daha fazla gün kan gelirse, yine bu kadının âdeti, 7 gündür. Eğer 8, 9 veya 10 gün devam ederse, âdetinin değiştiği anlaşılır.

Sual:
Hayzlı kadın neler yapamaz?
CEVAP
1- Namaz kılamaz.
2- Oruç tutamaz
3- Kur’an-ı kerim okuyamaz.
4- Mushafa el süremez.
5- Camiye, mescide giremez.
6- Kâbe’yi tavaf edemez.
7- Zevciyet muamelesinde bulunamaz. Yani kocası ile yatamaz.
Hayzlı kadın, her çeşit dua okur, tesbih çeker. Saç ve tırnak kesebilir. Saç boyatabilir.

Sual: Hayzlı bir kadın rüyada ihtilam olursa ne yapması gerekir?
CEVAP
Yıkanırsa iyi olur. Yıkanmasa da günah olmaz. Hayzı bitince zaten yıkanacaktır. Hayzlı iken tırnak kesebilir, saç kesebilir, fakat ihtilam olduktan sonra cünüp olacağı için bunları yapamaz, yaparsa mekruh olur.

Sual:
Arefe günü 1000 ihlâs süresi okumak istiyorum. Fakat o gün hayz olabilirim. Hasta olmamak için ilaç almam caiz mi?
CEVAP
İlaç almak caizdir.

Sual:
Bir kız hayz görmeye başlayınca mı mükellef oluyor?
CEVAP
Evet.

Sual: Kur’an okuyan çocuklara camide hediye falan verildi. Kur’an okundu. Namaz kılınmadığı için bazı bayanlarla biz de gittik. İçimizde abdestsiz ve hayzlı olanlar da vardı. Onlara günah oldu mu?
CEVAP
Cünüp ve hayzlı olarak camiye girmek haramdır. Abdestsiz girmek mekruhtur.

Sual: Maliki’yi taklit eden, kadın hallerine (hayz, nifas), Hanefi’deki gibi mi uyacak yoksa Maliki mezhebindeki gibi mi?
CEVAP
Maliki esas alınır.

Sual:
Bir kadının hayzlı veya nifaslı iken, diş dolgu ve kaplama yaptırmasında bir mahzur var mıdır?
CEVAP
Mahzuru yok. Abdestli de olsa fark etmez. Fakat ilk gusülden itibaren Maliki mezhebini taklit etmesi gerekir.

Sual: Bayanlar muayyen günlerinde oldukları zaman, istihareye yatmak istediklerinde, temizlenene kadar bekleyecek vakitleri de yoksa, ne yapmalıdırlar?
CEVAP
İstihareye yatabilir dua da okuyabilir, fakat namaz kılamazlar.

Sual: Erken dönemde yani ilk 2-3 ay içinde görülen düşüklerde yani bebeğin başı vs. belli değilken meydana gelen düşüklerde görülen kanamanın ne olduğu ve namaz oruç gibi hususlarda nasıl hareket edileceğini ayrıntılarıyla belirtir misiniz?
CEVAP
Nifas olmadığı için burundan akan kan gibidir. Kadın Hanefi ise her namaz vaktinde abdest alması gerekir, çünkü özürlüdür. Orucunu tutar. Maliki’yi taklit ederse, özür kanı abdestini bozmaz. Yani sabahki abdesti ile yatsıyı kılabilir. Tabii abdesti bozan başka şey olmamışsa böyledir.

Sual: Hanefi mezhebinde ki bir bayanın âdet dönemlerinde ki düzensizlik (2-3 ayda bir olması gibi) özel bir şey yapmayı gerektiriyor mu ? (Namazda ve oruçta mesela)
CEVAP
Özel bir şey yapması gerekmez. Normaldir. Az âdet olması daha iyidir.

Sual: Âdet son günlerinde akmayan fakat pamuğu kirleten kahverengi akıntı âdet kanı sayılır mı?
CEVAP
Evet.

Sual:
Hayz hâlinde hanımla beraber olmak günah mıdır? Kadının rızası önemli midir?
CEVAP
Evet haramdır. Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Ay hâlinde olan kadınlara temizleninceye kadar yaklaşmayın.) [Bekara 222]

Kadının rızası önemli değildir. Temizleninceye kadar haramdır. Zinada kadın da erkek de razı oluyor. Onların razı olması haramı ortadan kaldırır mı? O hâl bir hastalık hâlidir, tıbbi yönden mahzurludur. Hiç mahzuru olmasa bile Allahü teâlâ yasak ettiği için, emre uymak gerekir.

Sual: Hayzlı kadın, abdest alıp ölse, abdestli ölmüş olur mu?
CEVAP
Hayır.

Sual:
Karnı yarılıp, çocuğu alınan kadından gelen kan, nifas mı?
CEVAP
Evet nifastır. Ameliyat kanı ayrıdır.

Sual:
Devamlı kan gelen kadın, her ay 10 gün âdet, 20 gün temiz kabul etse, caiz mi?
CEVAP
Evet.

Sual:
Kırk gün devam eden nifası müteakip, 10 veya 16 günlük temizlikten sonra gelen kan hayz mı?
CEVAP
10 günden sonraki istihaza, 16 dan sonraki hayzdır.

Sual:
Kürtajdan sonra gelen kan istihaza mı?
CEVAP
Evet.

Sual: Öğle ezanı ile ikindi ezanı arasında 3-4 sefer akıntısı olan bir hanım özür sahibi midir? Akıntısının ne zaman olduğunu hissetmediği zaman da oluyor. Abdestinden devamlı şüpheleniyor. Bu durumda ne yapması gerekir?
CEVAP
Hanefi’de özürlü olabilmek için iki namaz arasında en az bir kere gelmesi gerekir. Yani günde beş kere akıntı gelmesi lazım ki özürlü olasınız. Maliki’de ise günde bir kere gelse hatta üç beş günde bir kere gelse bile yine özürlü oluyor. Onun için Maliki’yi taklit ederseniz akıntılar abdesti bozmaz, isterse namazda gelsin mahzuru olmaz.

Sual: Doktor bir bayanım. Bayanlarda mensturuel sıklusun yani aylık âdet döngüsünün dönemlerine bağlı olarak miktarı ve kıvamı değişen fizyolojik yani doğal akıntı vardır. Bu akıntı meselesi abdest ve namaz konusunda bayanların yaşadığı en büyük sıkıntı. Ancak benim birçok kapalı arkadaşım var ve hiçbirinin böyle bir şeyden yani Maliki mezhebini taklitten haberleri yok. O zaman kadınlar Maliki’yi neden taklit etmiyorlar?
CEVAP
Bilmedikleri için. Çekinip rahatça soru soramamalarından bu sıkıntıyı çekiyorlar. Maliki’yi taklit etseler rahat edecekler. Bu akıntılar ne abdestlerini ne de namazlarını bozacak.

Ayrıca, iç çamaşırına akıntı bulaşmış ise, temizini bulmak zor olursa, bunu değiştirmeden namaz kılabilir. Maliki’de necaseti temizlemek farz değil. İhtiyaç hâlinde necasetle namaz kılmak caizdir.

Sual:
Doğal akıntı sarı akıntı mı, rengi nasıl? Evlide bekârda değişir mi? Menapozdan sonra da doğal akıntı olur mu? Bu doğal akıntı nedir, diğerlerinden farkını nasıl anlayacağız?
CEVAP
Nisaiye uzmanı bayan doktorumuz diyor ki: Doğal akıntı denilen şeyin rengi aslında şeffaf-beyaz arasıdır. Ancak bu akıntı çamaşırda veya pamukta birikince ve biraz bekleyince sarımsı renk alır. Dolayısıyla çamaşırda görülen sarı renk doğaldır. Evlide bekârda aynıdır. Menapozdan sonra olmaz, ancak eğer hormon hapı kullanılıyorsa, bir rahatsızlık varsa olabilir.

Sual: Maliki’yi taklit ederken nelere dikkat edeceğimi özetle yazar mısınız?
CEVAP
Diş dolgusu veya idrar kaçırma, yahut bir akıntı sebebiyle Maliki mezhebini taklit eden Hanefi, sadece gusülde, abdestte ve namazda, kendi mezhebinin şartlarına ilaveten Maliki’nin farzlarına uyup müfsitlerinden kaçar. Hanefi’den farklı olan durumlar şunlardır:
1- Gusülde niyet, müvalat ve delk farzdır. Müvalat, uzuvları ara vermeden yıkamaktır. Delk, yıkanan yerleri el veya havlu ile hafif sıvazlamaktır. Sadece dokunmak da delk yerine geçer.
Gusülde saçlar hilallenir.
2- Abdestte, niyet, müvalat, delk, başın tamamını meshetmek farzdır.
3- Kendi ön edep yerine, elinin içi ile dokunan erkeğin abdesti bozulur.
4- Mestin üst ve altı tamamen meshedilir.
5- Namaz aynen Hanefi gibi kılınınca Maliki’deki farzlara da uyulmuş olur.

Sual: Ramazanda bir kadının muayyen hâli zuhur ederse, yiyip içebilir mi? Muayyen hâli sona erince, yiyip içmesi günah olur mu?
CEVAP
Ramazan-ı şerifte, gündüz muayyen hâli sona eren kadın, bir şey yiyip içmeden oruçlu gibi durur. Fakat oruçlu iken muayyen hâli zuhur eden kadın, oruçlu gibi durmaz, yiyip içebilir. Ancak oruçluların gözü önünde yememelidir!

Sual: Bir kadın akşamdan yarınki oruca niyet etse, yarın hayzı başlasa o gün oruç tutacak mı?
CEVAP
Hayz başlayınca oruç bozulmuş olur, yer içer.

Sual: Kadın geceden niyet ettiği orucu öğleyin bozsa, öğleden sonra da âdet görse, kaza mı gerekir?
CEVAP
Âdet olmasa idi kefaret gerekirdi. Âdet olduğu için kaza gerekir. Bir kimse de orucunu bozsa, sonra oruç tutamayacak kadar hastalansa yine kaza gerekir.

Sual:
Orucun aksamaması için hayzı ilaçla geciktirmek caiz mi?
CEVAP
Caizdir.

Sual:
Âdeti 13 ve 15 olan Maliki’yi taklit eden kadın onuncu günden sonra Ramazan orucunu tutabilir mi?
CEVAP
Evet tutması gerekir. On günden sonra değil esas âdeti kaç ise o günden sonra oruç tutmak gerekir. Hanefi’ye göre âdeti bitmiş oluyor gusledip oruçları tutar. Gusletmese de oruçlar yine sahih olur, fakat gusüllü tutmak elbette iyi olur. Maliki’ye göre de kan kesilince de yani 15 gün bitince gusletmesi gerekir.

Sual: Kaza orucu tuttuğum gün, âdetim başladı. Âdetim bittiğinde, yarıda kalan orucum yüzünden ayrıca bir gün daha mı tutacağım?
CEVAP
Ayrıca oruç tutmazsınız. Kaza orucunuz yarıda kalmıştır. Onu yeniden tutarsınız.

Sual: Kabir ziyaretinde hayzlı, Fatihayı besmelesiz mi okur?
CEVAP
Hayzlının Fatihayı dua niyetiyle okuması caizdir, besmele çekmesinin mahzuru olmaz. Dua niyeti olmadan âyetleri ve Fatihayı besmelesiz de olsa okuyamaz. Dua âyetlerini besmeleli veya besmelesiz okuyabilir. Hayzlı kadın, dua niyetiyle Fatiha okuyup ölülere bağışlayabilir.

Sual:
Hayz ve nifas bilgilerini öğrenmenin hükmü nedir? Kısaca bilgi verir misiniz?
CEVAP
Her müslüman erkek ve kadının ilmihal bilgilerini öğrenmesi farzdır. Bu bilgiler içinde, Hayz ve Nifas bilgileri de çok önemlidir. Abdest, namaz, Kur’an-ı kerim, hac, balig olmak, evlenmek gibi işler için kadın hallerini bilmek şarttır. Bunları bilmeyen, harama düşer, ibadeti sahih olmaz. Herkesin bilmesi gerekenler, Hanefi mezhebine göre kısaca şöyle:

Hayz müddeti en az 3 gün, en fazla 10 gündür. 10 günden sonra gelen kana İstihaza kanı denir. Bu hastalık kanıdır. Beyazdan başka her renk hayz kanı’dır. Kan görüldüğü andan, kesilene kadar olan günlerin sayısına âdet zamanı denir. Âdet zamanı en çok 10, en az 3 gündür. Diğer üç mezhepte en çoğu 15 gündür. Hayz kanı devamlı akmayabilir. Her gün az miktar kan görülmesi hayz hâlinin devam ettiğini gösterir. İki âdet arasında en az 15 gün temizlik hâli olur. Kan, en az 15 günlük temizlikten sonra gelip 3 günden önce kesildiğinde, namaz vaktinin sonu yaklaşıncaya kadar bekler. Sonra gusletmeden yalnızca abdest alıp, o namazı kılar ve önce kılmadıklarını kaza eder. O namazı kıldıktan sonra kan yine gelirse, namaz kılmaz. Yine kesilirse vaktin sonuna doğru abdest alıp, o namazı kılar ve kılmadıklarını kaza eder. 3 gün tamam oluncaya kadar böyle yapar.

Âdetin değişmesi
Üç gün kan gelip, normal âdet süresinden önce kesildiğinde, namaz vakti sonuna kadar bekler, kan görmezse gusledip, o namazı kılar. Kılmadıklarını kaza etmez. Normal âdet zamanı geçinceye kadar bekler. Âdet zamanı belli olan kadın, bir defa başka sayıda hayz kanı görse, âdeti değişmiş olur. Temiz gün sayısı da böyledir. Mesela, âdeti 5 gün, temizlik hâli 20 gün olan bir kadın, hayz hâlini 7 gün görse âdeti değişmiş 7 gün olmuş olur.

Âdeti 7 gün olan kadının kanı, 8 gün devam eder sonra kesilirse, âdeti 8 güne çıkmış olur. Fakat 11. gün tekrar gelirse, 7 günden sonrası istihaza kanı olur. 7 günden sonraki namazlarını kaza eder. Normal âdeti 7 gün iken 5 günde kan kesilirse, gusledip namazını kılar.

Âdetin başlayış ve bitiş vaktini bilmek çok önemlidir. Mesela, âdeti 5 gün olan kadının özrü, 10 günü 3 dakika aşmış olsa, âdet zamanı olan 5 günden sonra gelenler, istihaza kanı olur. 10 gün geçmeden yani 10 günden birkaç dakika önce kesilmiş olursa, hepsi hayz olur. Bunun için her kadının, kendi hayz ve temizlik gün sayısını ezberlemesi gerekir.

Ramazanda, sahurdan sonra, hayzdan veya nifastan kesilen, o gün yiyip içmez. Fakat, o günü kaza eder. Hayz veya nifas gündüz başlarsa, o gün yiyip içer. Hayz olmayıp istihaza kanı gelen kadın, idrarını tutamayan veya bir yerinden devamlı kan akan kimse gibi özürlü olur. Kan aksa da, namazını kılar, orucunu tutar. Özürlü olduğu için, her namaz için, o namazın vakti girince abdest alması gerekir. Fakat Maliki’yi taklit ederse, abdesti bozulmuş olmaz.

Nifasın en çoğu 40 gündür. Daha sonra gelen kan istihaza kanıdır. Nifasta da âdet günü vardır. Mesela, nifas âdeti ilk çocuğunda 25 gün ise, bundan sonraki çocuğunda 25 gün olur.

Sual: Hayz bitince, gusletmeden önce cima caiz midir?
CEVAP
Hanefi’de caiz; diğer üç mezhepte caiz değildir.
 
Yazdır   Yazıyı Gönder
 
   
 
 
     
 
Güncellenme Tarihi
6/26/2017
Sitemize yeni soru-cevaplar eklenmekte ve hergün güncellenmektedir.
Sitemizdeki bilgilerden, orijinaline sadık kalmak şartıyla, alınıp istifade edilebilir.
Ziyaretçi Sayısı